सुकन्या रमणाय तत्र उत्तमवनं समागच्छत्। तस्य नृपतेः चत्वारि सहस्राणि स्त्रियः पत्न्यः आसन्। सा स्वसखीभिः परिवृता सर्वाभरणभूषिता अभवत्। ततः, कुतूहलात्, सा सुकन्या, मनसि मोहम् अनुभवन्ती, कण्टकं उपयोजयत्। तया विदारितः भर्गवः उभयनेत्रयोः अतिव्यथितः अभवत्। ततः, मूत्रपुरीषयोः अवरोधेन राजा महतीं पीडां अनुभूतवान्। राजा उवाच—"कः अत्र महात्मनं भर्गवं अपराधं कृतवान्?" "यदि ज्ञातं वा अज्ञातं वा, शीघ्रं तद् वदतु।" ततः भूमिपालः स्वयं मृदुभिः च कठोरैः च वाक्यैः अपृच्छत्। पिता दुःखितं दृष्ट्वा सुकन्या तस्मै उवाच—"यथा ज्वलज्ज्वलिका, तद् अहं समीपे विदारितवती।" तत्र सा भर्गवं तपसा च वृद्धत्वेन च वृद्धं दृष्टवती। "भूमिपते, अज्ञानात् बालिकया यत् कृतं, तद् क्षम्यताम्।" "पत्नीहेतोः तां स्वीकरोतु, द्विजश्रेष्ठ, कृपां कुरु।" यदि एवं, अहं तां स्वीकरोमि, क्षमामि च, नृप। तां कन्यां स्वीकृत्य, भगवाँस तुष्टः अभवत्। सुकन्या पतिं प्राप्तवती, निष्कलुषा तपस्यां निष्ठा अभवत्। कालेन, प्रिय, अश्विनौ द्वाव् आगच्छतुः। तां दैवतपुत्रीमिव मनोज्ञाङ्गीं दृष्ट्वा। सा भाग्यवती पतिनिष्ठा अश्विनौ उवाच। ततः अश्विनौ हसित्वा पुनः तां संबोधितवन्तौ—"सुन्दरी, त्वं अत्र उपेक्षिता, कामानां सुखात् वञ्चिता।" "पतिस्नेहाय, दिव्ययोनीव, यौवनं मा व्यर्थं कुरु।" "अहं च्यवनमुनिनिष्ठा, मा शङ्कां कुरुतम्।" तयोः वचनं श्रुत्वा, सा भर्गवम् उक्तवती। तौ राजकन्यायै उक्तवन्तौ—"सुपतेः सरः प्रविशतु।" ततः अश्विनौ अपि सरः प्रविशतु, प्रिय। सर्वे दिव्यरूपाः, युवा, दिव्यकुण्डलधारिणः अभवत्। तत्र सर्वे समं स्थिताः, "वरेण्यमेकं वृणु, शुभे," इति उक्तवन्तः। सा सर्वान् समरूपान् स्थितान् दृष्ट्वा। च्यवनः पत्न्यं प्राप्त्वा यौवनं रूपं च इच्छितं प्राप्तवान्। "मम रूपयौवनसंपन्नता अस्ति," इति। "तस्मात्, स्नेहात्, अश्विनौ सोमपानौ करिष्यामि।" तद् श्रुत्वा, देवौ हृष्टचित्तौ स्वर्गं गतौ। तेन कर्मणा, देवद्वौ वैद्यौ निन्दितौ अभवत्। "अहम् वज्रेण, विकृतरूपेण, अतिदारुणेन तव प्रहारं करिष्यामि," इति वासवबलं ज्ञात्वा त्वरितं विचारितवान्। "महादेवं जगद्रक्षं, सृष्टिसंहारकं, पूज्यं पूजयिष्यामि।" इत्य उक्त्वा, देवी, च्यवनः महाकालवनं गतः; श्रद्धया तत्र पूजां कृतवान् महात्मा च्यवनः। तेन तुष्टः रुद्रः वज्रात् मोक्षं दत्तवान्। तस्य लिङ्गस्य शक्त्या, यः पूजया पूर्णतृप्तः अभवत्...