सः सोमः स्वस्वरूपं विविधं परित्यज्य, तं सनातनं जलराशिं पृष्ठतः सञ्जहौ। ततः सः, दक्षशापेन तिरस्कृतः, तेजस्विभिः सह सृष्टिकर्तुः ब्रह्मणः निवासं जगाम। तत्र तस्य साक्षात्सन्निधौ, देवाः पुनः पुनः प्रणम्य वाक्यं बभाषिरे— "हे सृष्टिकर्तः, हे देवपितृयज्ञपतिः, वयं शरणागताः त्वां पालय।" ब्रह्मा तान् देवान् मृदुश्लक्ष्णैः प्रियैश्च वाक्यैः सान्त्वयामास। ततः ब्रह्मा एवमुवाच— "एषः शापः केवलं श्रीविष्णुना समाप्तः भविष्यति।" तदनन्तरं ते देवाः सन्तप्तचित्ताः सर्वशरणं विष्णुं सम्प्राप्ताः। ब्रह्मणा सह, एकचित्ताः सन्तः, तं विष्णुं स्तुत्वा ऊचुः— "नमस्ते हृषीकेश महापुरुषपितः। हे नारायण विश्वनाथ, देवाः त्वां शरणं गताः। त्वमेव परं देवः, ब्रह्मादिदेवेषु श्रेष्ठः।" पुनः ऊचुः— "हे देव, सोमविना पृथिव्यां ओषधयः विनष्टाः।" तदा विष्णुः सान्त्वयन् उवाच— "मा भैष्ट, अमृतासः, अहं भवतः अभयं दास्यामि।" इत्युक्त्वा भगवान् देवपतीन् विसर्जयामास। श्रीजनार्दनः यदि केवलं स्मृतः स्यात्, न तु उपगमितः, तदा सः कोपाविष्टः भवति। तस्मात्, देवा असुरगणैः सह कुम्भेन सागरं मन्थयन्तु। तत्र अमृतं नानाविधरत्नानि च लप्स्यध्वम्। मन्दरं मन्थानं, वासुकिं रज्जुं कृत्वा मन्थनं कुरुत। हे देवि, पूर्वं सोमस्य कृते एव असुरा दानवाश्च, सर्वे देवा च तस्य हेतोः, वासुकेः पुच्छभागे स्थिताः। तदा सर्पस्य शिरः समुन्नम्य पुनः पुनः अधः क्षिपन्ति। तत्र महागिरेः प्रहारैः नानाजलचराः विनष्टाः। मन्थनकाले, केशवेन महता प्रयत्नेन सागरः मन्थितः। तदा देवमानुष्यपितृभिः साक्षात् तद्वस्तु दृष्टम्। ततः तस्य प्रादुर्भावं दृष्ट्वा, भगवान् केशवः वाक्यमुवाच। वसुदेवेन एवमुक्तः, सोमः सर्वजनरक्षणाय नियुक्तः। तस्य पुरतः, नारदः शीघ्रं सर्वं वृत्तान्तं न्यवेदयत्। दक्षशापपीडितः सोमः ततः अदृश्यः अभवत्। शापेन तत्र गत्वा, सः किञ्चित्कम्पितवाचा बभाषे— "एषः मम प्रथमः पुत्रः, सोमपीडितः।" तदा विष्णुना तस्मै चन्द्राय स्थिरं बलं दत्तम्। मधुसूदनं दृष्ट्वा, ब्रह्मा विष्णुमुवाच— "एषः अपि अमावास्यया पीडितः," इति पुनः पुनः ब्रह्मणः पुरतः वृत्तान्तं न्यवेदयत्। ब्रह्मा अपि, पूर्वचन्द्रस्य कृते, लोकपूजितं विष्णुं प्रत्युवाच— "नमः कृष्णाय, नमो विष्णवे, नमो जयिने, पुनः पुनः नमः। जयस्तु ते गोविन्द महाबल! जयस्तु ते विष्णो! जयस्तु ते पद्मनाभ!" एवं तदा जगत्स्रष्ट्रा ब्रह्मणा देवी स्तुता। ततः ब्रह्माज्ञया सोमः श्रेष्ठं महाकालवनं गच्छतु; तत्र यत्नेन तं पूजयित्वा सः तव शरीरेण योजितः भविष्यति। एवं वासुदेवेन पुनः पुनः ब्रह्मणा च उक्तः, सः पुण्यात्मा लिङ्गं दृष्ट्वा तं स्तोत्रेण स्तुतवान्। चन्द्रः उवाच— "नमो देवदेवाय त्रिनेत्राय महात्मने। नमो महादेवाय त्रिशूलधारिणे, भूतगणनायकाय च। नमः पूषणो दन्तहराय, तथैव अन्धकासुरनाशनाय।