अद्य मे ज्ञानं सफलं जातम्, अद्य तपश्च सफलं जातम्। देवेनोक्तं श्रुत्वा, स्नानं कृत्वा, देहवन्तः जनाः तेजोमयं शरीरं पश्यन्ति, यः नूनं ब्रह्मणः शाश्वतः स्वरूपः। मम हृदि चिरकालं स्थितः कारणं श्रोतुमिच्छामि। त्रयोदशवर्षाणि योगाभ्यासे स्थितोऽपि, अत्र मे संशयः उत्पन्नः—तस्मात् कारणं विस्तारतः ब्रूहि। तस्य वाक्यं श्रुत्वा, स तदा इदं वचनं प्रोवाच। हे मुनिवर! महादेवं शीघ्रं सम्पूज्य विना मोक्षः सुलभः न भवति। शृणु, विप्र श्रेष्ठ, यथायोग्यं यत्नं कुरु। ब्राह्मणैः शप्तोऽपि अहं परमं तुष्टिम् आप्नोम्। हे ब्राह्मणश्रेष्ठ! महाप्रलयकाले मोक्षकामः मोक्षं प्राप्नोति। तदा तस्मिन्न् मुक्तिलिङ्गे, मोक्षेश्वरे, त्वं वदिष्यसि। पूर्वकृतं कर्म देहिनं न परित्यजति। एवं श्रुत्वा, स ब्राह्मणः ब्रह्मविदां श्रेष्ठः, हृष्टः अभवत्—“भाग्येन त्वं प्राप्तोऽसि, राजन्; भाग्येनाहं त्वया सह संगतः।” इत्युक्त्वा, राजा च ब्राह्मणश्च मुक्तिलिङ्गं समुपेत्य, तस्मिन्नेव क्षणे, तयोः शरीरं लिङ्गे लीनम् अभवत्। अस्य लिङ्गस्य स्पर्शेन मोक्षः लभ्यते, नान्यथा; पापयुक्तोऽपि परमां गतिं प्राप्नोति। हे मूढाः, किम् तपः, किम् दानं, किम् व्रतं वा? न देवगणाः, न असुराः, न महर्षयः माम् जानन्ति। प्रजापतिरपि न मम परं रूपं वेत्ति। हे भगवन्, यत् तेजः लिङ्गरूपे दृश्यते, तद् योगिनः बहुजन्मशुद्धाः मदीयया कृपया पश्यन्ति। ईश्वरः उवाच—ये यं पश्यन्ति, ते निर्मलाः भवन्ति। अत्र्याख्यः ब्रह्मणः मानसः पुत्रः आसीत्, स महाभाग्यवान्। तस्य पुत्रः सोमः, ततः मातॄणां भागेन दक्षः। सोमस्य पत्न्यः चिन्तनीयाः, तासु रोहिणी श्रेष्ठा। अन्याः पत्न्यः तदा दक्षस्य समीपं गत्वा यथोचितं वचनं ऊचुः। क्रुद्धः दक्षः न निगृहीतः, स स्थिरचित्तः आसीत्। तदा शप्तः सोमः तत्क्षणमेव अन्तर्धानं गच्छति। स्वरूपं त्यक्त्वा, स नित्यं वारिरूपं शरीरं परित्यज्य, दक्षशापेन गुह्यः भूत्वा, तेजसा सह स सृष्टिपतेः ब्रह्मणः निकेतनं गतः। तत्र सन्निधौ, देवाः पुनः पुनः प्रणम्य वदन्ति—“हे स्रष्टः, देवपितृयज्ञस्य अधिपते, शरणं प्राप्तान् अस्मान् रक्ष।” स ब्रह्मा देवान् सौम्यैः वाक्यैः सान्त्वयामास। तदा विष्णुः एव शापान्तं करिष्यति इति निश्चित्य, ते विष्णुं शरणं जग्मुः। ब्रह्मणा सह, हे देवि, तं विष्णुं ध्यानपूर्वकं स्तुत्वा ऊचुः—“नमस्ते हृषीकेश, पुरुषश्रेष्ठपितः। नारायण, विश्वनाथ, देवाः त्वां शरणं गताः। त्वं एव परो देवः, ब्रह्मादिदेवेषु श्रेष्ठः। हे देव, सोमविना पृथिव्यां औषधयः नश्यन्ति।” एवं सम्प्राप्ते, कथा दिव्या, पुण्या, मोक्षदायिनी च प्रवृत्ता।