एतस्मात् सर्वभूतलक्षणानि, पंच महाभूतानि च, उत्पद्यन्ते—पृथिवी, आपः, आकाशं च, तथा चतुर्विधा जन्तूनां योनयः। एषु लिङ्गे चतुर्विधं जन्मलक्षणं दृश्यते। तस्मात् रजः, सत्त्वं, तमश्च तस्य लिङ्गस्यैव विकाररूपेण प्रवर्तन्ते। यत् तु अव्यक्तं सूक्ष्मकारणं, सत्-असत्स्वरूपं तदस्ति। तस्मात् एव विश्वेदेवाः, आदित्याः, वसवः, अश्विनौ च, जलानि, आकाशः, पृथिवी, वायुः, अन्तरिक्षं, दिशश्च, यद् यदस्ति, तद् अखिलं लोके दृष्टं सर्वं तस्मात् एवोत्पन्नम्। अतः स लिङ्गः त्रिषु लोकेषु महायोनिरिति प्रसिद्धः। यः कश्चन रुद्ररूपेण तं महायोनिं लिङ्गं पूजयति, स तेन सह विश्वदेवानादीन् अपि पूजयति। यत्र तु तस्य महायोनिलिङ्गस्य दर्शनमात्रेणैव मोक्षः लभ्यते, हे पार्वति। अतीते काले, रथंतरनाम्नि युगे, कश्चन श्रेष्ठो द्विजः आसीत्। स महाकालस्य समीपे मोक्षलिङ्गं परमं दृष्ट्वा, त्रयोदशवर्षाणि तपः कृत्वा, क्षुधां जित्वा, तस्थौ। तत्र ब्राह्मणप्रियं पावनं पापहरं शिप्रानदीं स्नात्वा, स ब्राह्मणः एकं भीषणं व्याघ्रदृष्टिं, रक्तलोचनं, महाधनुर्धरं व्याधं दृष्टवान्। तं दृष्ट्वा ब्राह्मणः ब्रह्महत्याभयं संप्राप्य उद्विग्नः अभवत्। व्याधं दृष्ट्वा, हरिः तत्रान्तः स्थित्वा, स व्याधः साक्षात् तस्य पुरतः भीतः इव स्थितः। तदा व्याधः ब्राह्मणं अभाषत—"त्वां दृष्ट्वा, मम मनः अन्तरमुखं जातम्, त्वं दीप्तिमान् दृश्यसे। सहस्रशः ब्राह्मणाः, दशसहस्रशः स्त्रियश्च मया दृष्टाः, किन्तु मम मनः कदापि न चञ्चलम्। त्वं मां उपदिश, अनुग्रहं कुरु।" ब्राह्मणः तं पापकर्माणं ब्रह्महन्तारं मन्यमानः, स्नात्वा शीघ्रं मोक्षलिङ्गं समुपेत्य, तस्मिन्नेव क्षणे तस्य दिव्यं शरीरं लिङ्गे लीनम्। सः चिन्तयामास—"मम मोक्षः प्राप्तः, हे सुन्दरमुखि।" पुनः, स व्याधः, पापकर्मबन्धनात्, असंयतः च, न तं परमं रूपं न मोक्षं प्राप्तवान्। स जलमाविश्य, महत्तपः अकरोत्। कालेन सः पुनः तस्मिन्नेव नदीतीरे आगतः। तत्र व्याघ्रः तं ब्राह्मणं जलान्तर्गतं गृहीतुं यत्नं चकार। व्याघ्रस्य आक्रमणसमये, सः मन्त्रं स्मृत्वा, तस्मिन्नेव क्षणे प्राणान् त्यक्त्वा, दिव्याभरणभूषितः पुण्यात्मा अभवत्। स उवाच—"अहं तत्र गच्छामि यत्र नित्यः विष्णुः वर्तते।" एवं वदति, ब्राह्मणः पप्रच्छ—"कः त्वं, नरश्रेष्ठ?" स प्रत्युवाच—"अहं दीर्घबाहुरिति ख्यातः, धर्मेषु निपुणः। शुभाशुभं वेद्मि, पृथिव्याम् सर्वज्ञः अस्मि। कदाचित् दिवसे, हे ब्राह्मणाः, सर्वे कोपमापन्नाः। ब्राह्मणानां अवमानात्, अहं मांसभक्षकोऽभवम्, भीमः। एवं वेदविद्भिः ब्राह्मणैः पूर्वं संबोधितः। तदा सर्वे ब्राह्मणाः, माम् अभिवाद्य, मुनिश्रेष्ठ, इदं वचः ऊचुः। ब्राह्मणबलं विद्वतां च महद्भाग्यं जानामि।" एवं, हे पार्वति, तस्य महायोनिलिङ्गस्य महात्म्यम्, तत्र तपसा, श्रद्धया, स्नानेन च, मोक्षः लभ्यते, इति पुरावृत्तं चरितं कथितम्।