देवानां दानवानां गन्धर्वाणां ऋषीणां च दिव्यानां सर्पाणां च मध्ये, हे भगवन्, त्वं जगतः स्थावरजङ्गमस्य सृष्टौ कुत्र स्थितः आसः? को वा स महान् धाम्नः स्वरूपः, यः तीक्ष्णग्रहस्वरूपे प्रतिष्ठितः? एवं त्वया पृष्टा, हे देवि, यथापूर्वं मया एषः कथितः। पृथिव्यादीनि भूतानि, प्रिये, कालमहावने स्थितानि। ब्रह्मलोकाद्याः लोकाः, अनुत्तममङ्गलस्वभावयुक्ताः, तत्र सदा परं लिङ्गं, परमब्रह्ममयं, नित्यं तिष्ठति। तत्र ब्रह्मा चान्ये च देवाः, विष्णुः स्वयम् अपि प्रतिष्ठिताः; तस्मात् लिङ्गात् महात्मा, महाबुद्धिः उत्पन्नः। भूततत्त्वम्, अहंकारः, विष्णुः, शम्भुः, पार्वती च—यत् सर्वत्र हस्तपादयुक्तं, सर्वतोमुखं, सर्वतोमुखशिरःकण्ठं च—तस्मात् एव सर्वभूतचिह्नानि, पञ्च महाभूतानि जातानि। पृथिवी, आपः, व्योम, चतुर्विधा च सृष्टिः—एषा चतुर्विधा जातिलक्षणा अपि तस्मिन्नेव लिङ्गे दृश्यते। रजः, सत्त्वं, तमश्च, तेषां च विकाराः, तस्मात् लिङ्गात् उत्पद्यन्ते। यदव्यक्तं, सूक्ष्मकारणरूपं, सत्तासत्त्वरूपं च—विश्वेदेवाः, आदित्याः, वसवः, अश्विनौ च—आपः, व्योम, पृथिवी, वायुः, अन्तरिक्षं, दिशः च—यत् किञ्चिदस्ति, सर्वं जगतः साक्षिणा उत्पन्नम्। अतः स लिङ्गः त्रिषु लोकेषु महायोनिरिति प्रसिद्धः। यः कश्चित् रुद्रस्वरूपेण तं लिङ्गं महायोनिरूपेण पूजयति, स तत्र पवित्रे स्थले महायोनिनाथं परमेश्वरं पूजयन्, तेन देवाः अपि पूजिताः भवन्ति। यस्य केवलदर्शनात्, हे पार्वति, मोक्षः लभ्यते—पूर्वे रथन्तरकाले कश्चन श्रेष्ठः द्विजः आसीत्। महाकालस्य समीपे मोक्षलिङ्गं परमं स्थितम्। स तत्र तृप्तिहतं चित्तं कृत्वा त्रयोदशवर्षाणि तपः अकरोत्। शिप्रा नाम पुण्या नदी, या ब्राह्मणप्रियः, महापापहरिणी च, तस्य तटे स महान् द्विजः एकं भीषणं व्याघ्रदृश्यं, रक्तलोचनं, धनुर्धरं व्याधं दृष्टवान्। तं दृष्ट्वा स ब्राह्मणः ब्रह्महत्याभयं कृत्वा कम्पितचित्तः अभवत्। हरिः तत्र अन्तर्यामी सन्, व्याधस्वरूपेण तस्य पुरतः स्थितः, भयभीतः इव। तं दृष्ट्वा ब्राह्मणस्य मनः अन्तर्मुखं जातम्, तव तेजस्विनि दर्शनात्। सहस्रशः ब्राह्मणान्, दशसहस्रशः स्त्रीजनान् अपि दृष्ट्वा, तस्य मनः कदापि न विचलितम्। स तं व्याधं पापकर्माणं ब्रह्महन्तारं मन्यमानः, स्नात्वा मोक्षलिङ्गस्य समीपं जगाम। तस्मिन्नेव क्षणे तस्य दिव्यं शरीरं तस्मिन्लिङ्गे लीनम्; स चिन्तितवान्—"मोक्षः प्राप्तः, हे सुन्दरानने।" व्याधः तु पापबन्धनात्, चित्तैकाग्र्याभावात्, परमं रूपं न प्राप्तवान्, न च मोक्षं; स जलं प्रविश्य महत्तपः अकरोत्। ततः कालेन स तां नदीं पुनः आगच्छत्।