अश्वाः गजाः अक्षयधनधान्यानि च — एते सर्वे कस्य कर्मफलात् प्राप्ताः? युवान् अहं किमर्थं दृढतया स्थितः इति मे चिन्ता। दिवास्मिन दृश्यते, रात्रौ न दृश्यते। ब्राह्मण, पापकृत्यपरिहारं मे कथयितुमर्हसि। ततः स ब्राह्मणः स्नुषायाः प्रति पुरातनं बाल्यकृतं वृत्तान्तं कथयामास। तव पतिः नूनं विदुरथस्य पुत्रः। तेन राजकुमारः बहूनि कुक्कुटानि उपभुक्तानि। एवं सततं खादन् बहूनि वर्षाणि यायुः; कुक्कुटाः किमर्थं न आगच्छन्ति इति पृष्टे कोऽपि उत्तरं न दत्तम्। ततः कश्चित् उक्तवान् — कुक्कुटाः उपभुक्ताः; सर्वे कुक्कुटाः राजा अनर्थकं खादितवान्। ततः ताम्रचूडः क्रुद्धः तं दुष्टबुद्धिं शापं दत्तवान्। ततः प्रभृति राजकुमारः प्रतिदिनं दुर्बलः अभवत्। ततः किमपि कामनया प्रेरितः स वामदेवस्य आश्रमं गत्वा पुनःपुनः नमस्कृत्य वामदेवं पप्रच्छ। "भगवन्, कस्य पापस्य फलात् मे शरीरं दिनरात्रं क्षीणं भवति?" तदा वामदेवः उक्तवान् — "त्वं कुक्कुटान् उपभुक्तवान्। तं शरणं गच्छ; स उपायं वक्ष्यति।" ताम्रचूडं दृष्ट्वा स भक्त्या अञ्जलिं कृत्वा प्रार्थितवान् — "भगवन्, कुक्कुटाः अज्ञानात्, आहारार्थं उपभुक्ताः।" तदा ताम्रचूडः उक्तवान् — "यद् याचसि, राजन्... राजा दण्डधारः लोकानां शासकः, शिक्षकः, रक्षकः च।" अतः स्नुषे, स पशुरूपं धृत्वा अदृश्यः अभवत्। महात्मनः गालवस्य वचनं श्रुत्वा सा भगवती भक्त्या पप्रच्छ — "कथं शापः निवर्तते?" गालवः ध्यानेन यथावत् ज्ञाय उक्तवान् — "महाकालवने 'पक्षिसम्भवमोचक' नाम्ना लिङ्गं अस्ति; तस्य दर्शनमात्रेण शापः निवर्तते।" सा अग्रसमीक्ष्य ऋषिं प्रणम्य शीघ्रं निर्गता। पुष्पितनेत्रा सा प्रियेन, यस्य दृष्टिः चञ्चला, दृष्टा। ततः तस्मिन्नेव काले राजा ताम् हरिणाक्षीं सम्बोधितवान्। सा उक्तवती — "महान् राजन्, अद्य अहं त्वया सह गमिष्यामि।" तस्याः वचनं श्रुत्वा राजा हर्षपूर्णः शीघ्रं गतवान्। ततः 'पक्षिसम्भवमोचक' लिङ्गं पूज्य। तस्य रात्रौ कुक्कुटः यथापूर्वं न दृष्टः। सौन्दर्येन, अद्वितीयतेजसा कामेन विजितः राजा चिन्तितवान् — "किमिदं शक्त्या यः शापात् मोचितः, दुस्तरः?" राजा चन्द्रमुखीं प्रियां गम्भीरं पप्रच्छ। तदा सा हर्षेण सर्वं वृत्तान्तं विस्तर्य कथयामास। "राजन्, अस्य लिङ्गस्य शक्त्या त्वं शापात् विमुक्तः।" तया सह राजा स्वर्गं गतः, देवगणैः स्तुतः। "देवि, एतत् लोके सर्वकामफलप्रदं प्रसिद्धम्; कोऽपि पशुयोनिं न गच्छेत्, न च वियोगः भवेत्।" "न च नरकप्राप्तिः, न दुःखं, न जरा, न भयम्।" "सर्वयुगे सौन्दर्यसम्पन्नः, शुभभाग्ययुक्तः च भविष्यति; यः कश्चन पितरः तस्य वंशे, नरकवासिनः अपि," "ये पशुयोनिं प्रविष्टाः, ये पशुजन्म प्राप्ताः," "तस्य दर्शनमात्रेण पशुजन्म न दृश्यते।