सर्वत्र लोके त्वत्समा कामिनी नास्तीत्युक्त्वा स प्रियः तां सान्त्वनया सम्बोधितवान्। अधमः सः पतङ्गः स्वदुःखमावेद्य तां प्रियतमेति स्नेहेन भाषमाणः किं क्रुद्धेव दृश्यसेति पप्रच्छ। सा तु तेन परुषवाक्येन प्ररोदिता प्रत्युवाच—“किं व्यर्थं मयि भाषसे? त्वं कामवशेनान्यस्य वशगः, दीनपतङ्ग!” इति। पुनः पुनः सः पतङ्गः याचमानः, सा च “एवं न करिष्यामि” इति प्रतिजज्ञे। तस्य वचनानि श्रुत्वा सा स्त्री शममुपगता। तत् च महदाश्चर्यं दृष्ट्वा रानी विललाप—“मम प्रियः मां न स्पृणोति, नूनं मरणं मे भविष्यति।” एवं बहुधा विलपन्ती, पुनः पुनः दीर्घनिःश्वासं कुर्वती, तपसा जातं व्रतस्थं मुनिं स्थितमदर्शयत्। तं दृष्ट्वा सा प्रणम्य प्राह—“ब्राह्मण, एकं संशयं हृदि वहामि—कस्मिन्नपि हेतौ न जानामि, संयोगो न जायते।” यः पूर्वं स्त्रीराज्यं जित्वा सर्वान् संग्रामे विजित्य, इदानीं ताः न स्पृणोति, किमेतदिति सती पप्रच्छ। “अश्वा गजा नित्यधन्यं धान्यं च—कर्मणः केन फलस्य मम यौवनं दृढमस्ति?” इति सा पृच्छति। दिवा दृश्यते, रात्रौ तु न दृश्यते। “पापकर्मपरिहारं मे ब्रूहि, ब्राह्मण” इति साश्रुनेत्रा याचते। तदा स मुनिः प्राह—“श्रुणु कन्ये, यद्बाल्ये कृतमभूत्। तव पतिः नूनं विदुरथस्य सुतः। तेन कुमारः बहवः कुक्कुटा भक्षिता। एवं स भक्षयन् वर्षाणि बहून्यतीतवान्। कुक्कुटा इह न आगच्छन्ति किमर्थमिति पृष्टे, न किञ्चिदुक्तम्। ततः कश्चन उक्तवान्—‘कुक्कुटा भक्षिताः’; राजा तैः कुक्कुटैः हेतुविना तृप्तः। तदा ताम्रचूडः कुपितः तस्मिन्पापबुद्धौ शापं दत्तवान्। तदनन्तरं कुमारः प्रतिदिनं क्षीणशक्तिः अभवत्। कामेन प्रेरितः सः वामदेवाश्रमं गतः, पुनः पुनः साष्टाङ्गं प्रणम्य पप्रच्छ—‘भगवन्, केन पापेन मे शरीरं दिनरात्रं क्षीयते?’ तदा वामदेवः प्राह—‘त्वया कुक्कुटा भक्षिता।’ तं शरणं गच्छ, स उपायं वक्ष्यति। तं ताम्रचूडं दृष्ट्वा सः भक्त्या नमस्कृत्वा प्राह—‘भगवन्, अज्ञानात् पोषणाय कुक्कुटा भक्षिता।’ तदा ताम्रचूडः प्राह—‘त्वं याचसि चेत्, नृप, राजा दण्डधारी लोकानां रक्षकः, गुरुश्च। अतः कन्ये, सः पशुरूपं गृहीत्वा अदृश्यः जातः।’ महात्मनः गालवस्य वचनं श्रुत्वा सा भक्त्या पप्रच्छ—‘कथं शापस्योपरमः स्यात्?’ गालवः ध्यानयोगेन ज्ञात्वा प्राह—‘महाकालवने यो लिङ्गः “विहङ्गयोनि-मोचकः” इति, तस्य दर्शनमात्रेण शापो निवर्तते।’ ततः सा मुनिं प्रणम्य शीघ्रं प्रस्थितवती। प्रसन्नलोचना सा प्रियतमेण चञ्चलदृष्टिना दृष्टा। तदा राजा तां हरिणाक्षीं सम्बोधितवान्। सा प्राह—‘महाबाहो, अद्य त्वया सह यास्यामि।’ तस्याः वचनं श्रुत्वा राजा प्रमोदेन शीघ्रं प्रस्थितवान्। ततः तं लिङ्गं “विहङ्गयोनि-मोचकं” पूज्य, तस्मिन्रात्रौ यः पूर्वं कुक्कुटरूपः दृश्यते स्म, स न दृष्टः।