देवानां गुरुश्रेष्ठः तदा उपायं सम्यक् अवलोकयामास। ततः सर्वे देवाः शिवस्य समीपं यान्तु इति निश्चित्य, हे देवि, तस्मिन्नेव काले देवाः शीघ्रं गतवन्तः। तत्र गणपतिः नन्दी द्वारि सावधानः स्थितः। अतः मम पार्श्वे देवानां प्रवेशः कठिनः जातः। तदा अग्निः तेषां कृते शुभानि वचनानि उक्तवान्। स द्वारपालं छलयित्वा तद्रूपेणैव आचरितवान्। ततोऽमृताः देवाः इन्द्रपुरोगमाः द्वारि निगृहीताः स्थिताः। तेषां मध्ये मया यथाक्रमं सम्यक् प्रणामः स्वीक्रियते स्म। तैः उक्तं—"इमं अतीव भीषणं भोगं त्यज।" तदा अहं नन्दिं शप्तवान्—"त्वं शीघ्रं भूमौ गच्छ।" स दुःखार्तचित्तः, विषण्णः, शोकसमन्वितलोचनः, अग्निना विशेषतः वासवेन च महता छलितः। एवं स्थितं तं पार्श्वस्थं लोकपालैः दृष्टम्। स सर्वं तेषां समक्षं निवेदितवान्, नन्दिनं च तेषु। तदा तानि वचनानि श्रुत्वा, नन्दिः रोमाञ्चितः, यथाविधि पूजां कृत्वा, कपालिकरूपं धारयामास। तत्र प्रियंवदे, लिङ्गात् अचेतनं वचनं समुत्थितम्; स द्वारपालेन नन्दिना महाभक्त्या पूजितः। तस्मात्कालात् अस्मिन्लोके द्वारपालेशः सर्वाधिपतिर्भूतः, तस्य शक्त्या सर्वेषां लोकानां वाञ्छितफलप्रदः अभवत्। ये भक्त्या द्वारपालेशं शिवं पूजयन्ति, सप्तजन्मार्जितं पापं, अल्पं वा बहु वा, नश्यति। यः कश्चित् मनसा द्वारपालेशं शिवं स्मरति, तस्य पापं नश्यति। भगवान् उवाच—केवलं तं दृष्ट्वा जन्तुयोनिं न प्राप्नोति। कौशिक इति राजा आसीत्, सः सदा कुक्कुटरूपेण जायते स्म। तेन पृथ्वी पर्वतवनोपवनेन सह व्यापिता। तस्य भार्या विशालानामा प्रसिद्धा आसीत्। तया सह स राजा राज्यं पालयामास। तथापि, हे पार्वति, तया सह कदापि सौहार्दं नासीत्। एवं समये गते, कामार्त्या रज्ज्वा बद्धा सा रानी पत्या सह एका मिथुनकृमियुगलं दृष्टवती, यत्र प्रेमकलहेन व्याकुलितौ। तत्र स कृमिः पुनः पुनः प्रियतमां तुष्टुमिच्छन्, "यथेष्टं मां आलिङ्गस्व, कामबाणैः पीडितोऽस्मि।" "त्वत्तुल्या कामिनी लोके नास्ति।" "किं मां दुःखितं त्वं सौम्यवदना कोपिता इव दृश्यसे?" इति सः उक्तवान्। सा च उत्तेजिता तम् अवदत्—"किं व्यर्थं मां भाषसे? कामेनान्यस्मै समर्पितस्त्वं, दीनकृमिः!" "न तथा करिष्यामि," इति सा उक्तवती, किन्तु सः पुनः पुनः प्रार्थितवान्। तस्य वचनं श्रुत्वा सा तदा प्रसन्ना अभवत्। तत् महदाश्चर्यं दृष्ट्वा रानी विलपन्ती उवाच—"मया न स्पृह्यते प्रियः, नूनं म्रियामि।" एवं बहुधा विलपन्ती, पुनः पुनः श्वसन्ती, सा तपसा जातं, नियमपरं मुनिं उपविष्टं दृष्टवती। "हे ब्राह्मण, एष एव एकः संशयः मम हृदि वर्तते—न कारणं जानामि, किन्तु संयोगः न जायते।" "यो हि पूर्वं स्त्रीराज्यं जित्वा, सर्वान् संग्रामे विजित्य, इदानीं ताः न स्पृहयति—किं एतद्, हे साधो?" इति सा पप्रच्छ।