एकदा सः स्वयम् अन्येषां मध्ये अतिशय-सुन्दरः इति मन्यते स्म। सः आत्मानं भिन्नं, अन्यान् तु पृथक् इति विज्ञायते। अपि च, नास्तिकः अपि न विकम्प्यते; किम् पुनः आस्तिकः? हे पार्वति, त्वं स्वात्मानं न जानासि, यद्यपि त्वं स्वयम् बुद्धिमती इति मन्यसे, हे मृडा। कठिनता च दुःखं च पञ्चमहाभूतैः पुनः पुनः आहतैः जायते। एवं, हे देवी, मया त्वं संबोधितासि; पुनः त्वया अपि वाक्यं उक्तम्। सर्पेभ्यः बहुभिः जिह्वाभिः युक्तत्वम्, भस्मनः अनुरागाभावः जायते। श्मशाने वासात् भीरुत्वं, नग्नता च लज्जया न भवति। तदा तत्र तीव्रः विवादः उत्पन्नः, भय-चञ्चलतां जनयन्। देवाः, गन्धर्वाः, यक्षाः, गन्धर्वाः, राक्षसाश्च अपि त्रस्ताः अभवन्। तदा लिङ्गस्य मध्ये शुभा, सुखदायिनी वाणी उत्पन्ना। देवेश्वराः तं तदा 'कालकलेश्वर' इति नाम प्रददुः। यः भक्त्या कालकलेश्वरं देवमुपासते, तस्य गृहस्थे द्वेषः न जायते; ब्राह्मणाः तं आशीर्भिः पूजयन्ति। तस्य पत्नी सती, सुन्दरी, सौभाग्यवती च भविष्यति, हे प्रिये। ये चतुर्दश्यां कालकलेश्वरं पश्यन्ति, तेषां रिपुभयम् न स्यात्, हे पार्वति। एषा, हे देवी, मया ते कथिता, पापनाशिनी शक्तिः। तं दृष्ट्वा, निःसृत-निमार्जनात् जात-पापेभ्यः विमुक्तिः स्यात्। अधुना, हे शुभे, तस्य दिव्यशक्तिं विस्तारतः वक्ष्यामि। कदाचित् दिव्यर्षयः, गन्धर्वाः, चारणाः, गुह्यकाः च आसन्। तस्मिन्नेव काले इन्द्रः नारदं मुनिं अपश्यत्। तं विनयसम्पन्नं ब्रह्मचर्यनिष्ठं च दृष्ट्वा—"त्वया एतत् सर्वं दृष्टम्—त्रयो लोकाः: पृथिवी, अन्तरिक्षम्, स्वर्गश्च। लोके त्वत्तुल्यः कश्चन नास्ति," इति परमेभ्यः उक्त्वा। योगेन, तपसा, भaktyā च त्वया तं तुष्टः। तस्मात् अहम् एकं पृच्छितुम् इच्छामि; मम संकल्पः कथ्यताम्। एवं श्रुत्वा नारदः ध्यानं कृत्वा चिन्तयामास। "हे देवराज, पुण्यं परमं क्षेत्रं स्मर्यते। अतः महाकालक्षेत्रं दशगुणं स्मृतम्।" इति श्रुत्वा, सहस्रनेत्रः तद् मुनये न्यवेदयत्। तदा जिष्णुः दिवि स्थित्वा, देवैः सह दृश्यते स्म। षष्टि-कोटि-सहस्राणि, षष्टि-कोटि-शतानि च। निःसृत-निमार्जनस्य महान् दोषः नूनं जायते। तस्मात् तं दोषं भीत्वा, ते देवाः क्षेत्रे न प्रविशन्ति स्म। विविधैः गणैः सहिताः, किन्नरैः विविधगीतैः गीताः, ते विवृतनेत्राः पश्यन्ति—"कः अयं पुण्यात्मा, तपोधनः?" सर्वे देवाः पृच्छन्ति—"कः अयं रुद्रसदृशः गणः?" तदा सर्वैः देवैः पृष्टः, विस्मयान्वितचित्तैः, तेषां पुरतः सर्वं सम्यक् उक्तम्। सः हर्षेण मे दुर्लभं गणपदं दत्तवान्।