शक्रः कोपाविष्टः सन् तस्याः प्रति शापं दत्तवान्—"त्वं तेजोहीना मानुष्यलोकं गच्छ" इति। ततः इन्द्रस्य क्रोधेन कम्पमाना सा अप्सराः भूमौ पतिता। सा दुःखिता विलपन्ती, "किं मया पापं कृतम्?" इति करुणया रुरोद। तस्याः दुःखाग्निना सर्वाः अप्सरसः सखीजनसमेता संतप्ताः अभवन्। यथा मेघाच्छन्ने गगने निद्रितः कमलं न प्रकाशते, एवं सा अपि तेजोहीना अभवत्। सखीमण्डलेन परिवृता रम्भा चन्द्रवदनापि दृष्टा। तत्र केचन पप्रच्छुः—"किमर्थं अप्सरसः सहसा शोकसमाकुलाः दृश्यन्ते?" सा मिलित्वा पृच्छति—"किं कारणं यत् उत्तमाः अप्सरसः एवं जाताः?" तदा ताः प्राचीं कथां तस्यै निगदितवत्यः। ततः कश्चन स्नेहेन हितोपायं ताभ्यः सम्यक् न्यवेदयत्—"देवेश्वरस्य लिङ्गस्य सर्वकामदुघस्य पूजनं कुरुत।" उर्वश्याः वचनेन पुरूरवाः तस्याः पतिः अभवत्। सौम्ये महाकालवने लिङ्गपूजनकाम्यया रम्भा गतवती। "हे कीर्तिमते रम्भे! तत्र त्वं श्रेयः स्वर्गलोकं च प्राप्स्यसि।" इति उक्त्वा, "स्वर्गं गच्छ, अस्मद्भिः पूजिता भव," इति ताः सभायाः मध्ये सम्मानिता अभवत्। एवं अप्सरःनाथः त्रिषु लोकेषु विख्यातः अभवत्। यः भक्त्या अप्सरःनाथं पूजयति, ये च अन्यान् लोकान् प्रति त्वद्-दर्शनाय प्रेषयन्ति, तेषां दानानि, तपांसि, बहुविधयज्ञाश्च किं प्रयोजनम्? एषा तव शक्तिः मया वर्णिता या सर्वपापविनाशिनी। या दर्शनमात्रेण कलहो न जायते, या सर्वदुःखापहाऽपि सर्वपापविमोचिनी च, तया सह मया अपि विवादः अभवत्, हे देवी। हिमगिरिकन्ये! त्वया सह विवाहः प्रतिहृतः सन्, त्वं श्यामोत्पलसदृशनीलकेश्या, वलितशोभया, मञ्जलोहितवर्णया मध्ये स्थित्वा कज्जलसन्निभा दीप्तिमती अभूः। हे काली! प्रिये! मम समीपे उपविश। सर्पवस्त्रधारिणि, चन्दनतरुश्लेषिता, पवित्रे! एवं त्वं मया गिरिजे सस्मितया सम्बोधितासि। मम कृते वेदविदो यदा त्वया प्रेषिताः, तदा मम कृते एव त्वं पितरं प्रार्थितवती। मम दुःखात् त्वं "गच्छ नारद" इति उक्तवती। लोकेषु यः वचनं प्रसिद्धं, तत् सत्यं न कदापि मिथ्या। यत् कामिनः निश्चयेन तिरस्कारमपमानं च अवश्यम् आप्नुवन्ति। तस्यै मत्तः अपमानः प्रत्येकस्मिन्नेव पदे निश्चितः। सा न नकुलवंशजा, न व्यर्थाचारिणी, न पापात्मिका, न चर्ष्या युक्ता। यः तु न सुसंस्कारवान्, व्यर्थकर्मा, सदा असूयायुतः सः। सौम्यरश्मिः द्वादशस्वरूपः सूर्यः त्वां पश्यतु। पूषा देवः द्वादशात्मा त्वां वेद। यत् मयि "कृष्ण" इति, "महाकाल" इति कीर्तितम्, तत् दृष्टान्तार्थं उक्तं, न द्वेषात्। एतत् श्रुत्वा त्वं क्षमस्व।