तदा तस्य बाणः क्रीडया मम हृदयं समुपजगाम। ततः मम नेत्रात् निर्गतस्फुलिङ्गेन स्वर्गवासिनः क्रन्दनं चक्रुः। कामः एवं दग्धः सन् रत्याः महतीं शोकमगात्। सा दुःखिता विलपन्ती "हन्त प्रभो! हन्त प्राणनाथ! हन्त स्वामिन्, किं मां परित्यजसि?" इत्येवं रुरोद। तस्याः विलपन्त्याः कृपया देवदेवस्य तथा शिवस्य च, आकाशवाणी प्रववृते। तस्मिन्नेव क्षणे, देवी, अहं तया प्रार्थितः। तेन, प्रभो, पृथिव्यां सृष्टिः नष्टा जाता। ततः दुःखिता रतिः यत् वचः उक्तवती, तस्यै अहं अब्रुवम्—"मम प्रसादात् दग्धदेहेऽपि तस्य प्राणान् पुनः स्थापयिष्यामि। सः अनङ्गरूपेण सर्वेषु भूतिषु विचरिष्यति। देवेषु दयया अनङ्गत्वं तस्मै दत्तम्।" तत्र अनङ्गः भक्तिपूर्वकं गतवान्। तदा तृप्तलिङ्गात् घोषितम्—"काम, तव कामः लभ्यते।" सः कृष्णसंयोगेन रुक्मिण्याः गर्भे जन्म लप्स्यते। "अनङ्ग, त्वं मनसा मां तुष्टावानसि, अतः।" ये त्वां कन्दर्पं परमभक्तियुक्तं पश्यन्ति, ते दीर्घायुषः स्युः, तेषां रूपं च सुन्दरं भविष्यति। तेषां राज्यं, परमभोगाः, दिव्यगुणयुक्ता नार्यश्च भविष्यन्ति। ये चैतन्यशुक्लपक्षत्रयोदश्यां भक्त्या मां पश्यन्ति, ते यक्षगणेश्वराः, सिद्धाः, गन्धर्वैः सेविताः स्युः। एवं संबोधितः कामः अपि, हे परमेश्वरि, लिङ्गद्वारा तुष्टः। एषा देवी, या शक्तिः मया वर्णिता, सा पापं नाशयति। केवलं तस्य दर्शनात् वंशः वर्धते। पुरा देवासुरैः क्षीरसागरमथने कृतमाने, तत्र कालकूटाख्यं भीषणं विषं ज्वालामालिनं समुत्थितम्। तदा सर्वे देवसंघाः, असुराः, यक्षाः, राक्षसाश्च, मां नानास्तुतिभिः स्तुत्वा, इदं वचनं ऊचुः—"आशयितव्यं कार्यं अन्यथा जाता, दैवेन तु अन्यथा सिध्दम्।" ततः कालकूटं विषं समुत्पन्नम्, येन चराचरं दग्धम्। "रक्षस्व नः, विश्वनाथ, शरणागतवत्सल!" इति वचः श्रुत्वा, तेजस्विनि, अहं तद् भीषणं कालकूटं कण्ठे धारितवान्। तदा त्वं भीता, मम रूपं दृष्ट्वा, त्वरितं तत्रैव अन्तर्धानां गतवती। मम पार्श्वे गङ्गा नानानद्यः सहिताः दृष्टाः। "हे गङ्गे, त्वं शीघ्रं कालकूटं विषं महोदधिं प्रति नय। एतत् रूपेण भीष्णं, दुःसहं च, निःसंदेहं दहति।" इति गङ्गायाः अनन्तरं यमुनां सम्बोधितवान्, किन्तु सरस्वत्याः सामर्थ्यं नासीत्। ताः कालकूटाख्यं विषं धर्तुं न अशक्नुवन्। ततः "हे शिप्रे, पुत्रि, मम आज्ञया महाकालवनं गच्छ। तत्र परमं लिङ्गं अस्ति, तस्मिन्लिङ्गे तद् स्थापय।" एवं देवी, अहं तव आज्ञां निःसंशयं पालयन्, तत्र प्रस्थितवान्।