श्रीव्यास उवाच— वसुदेवेन तत्र क्षेत्ररक्षणाय रक्षिते, भक्त्या भैरवस्य सर्वे अभिलषितार्थाः नित्यं साध्यन्ते। तद्वै क्षेत्रं मार्गशीर्षकृष्णाष्टम्याम् अधिष्ठापितम्। तत्र जनाः पशून् अन्यांश्च दानान् यथाविधि समर्पयन्ति, पूजायाः अङ्गत्वेन। भैरवस्य प्रसादेन तस्मिन्पुण्यस्थले निवासः विघ्नरहितः स्यात्। तस्याः क्षेत्रस्योत्तरे रमणीयः भरतकुण्डः प्रतिष्ठितः। तत्र स्नानदानादयः सर्वे अक्षयपुण्यफलप्रदाः सन्ति। देवताः तत्र यथायोग्यं वस्त्राभरणादिभिः समलङ्कृत्य सम्यक् पूजनीयाः। यः कश्चित् शुद्धचित्तः संयतन्द्रियः स्वहृदि रामचन्द्रं ध्यायति, तस्य सर्वेऽपि मनोरथाः सिद्ध्यन्ते। तत्रैव महाबलवान् भरतनामकः राजा महत् सरोवरं निर्मितवान्। तद् भरतकुण्डं महापुण्ययुक्तं, विविधानां सद्गुणानां निलयमस्ति। हंसक्रौञ्चचक्रवाकादिभिः सुरम्यश्च तद् सरः शोभते। तत्र स्नानं महत् पुण्यं ददाति, शुद्धसौख्यं मुदं च; पितरः तृप्यन्ति, सर्वे देवाः तुष्टिं प्राप्नुवन्ति। सुवर्णं च अन्नं च द्विजातये विधिवत् दातव्यम्। तस्मात् पश्चिमदिशि जातकुण्डनामकं परमं तीर्थमस्ति। जातकुण्डं सर्वेषां तीर्थकुण्डानां श्रेष्ठतमं ख्यातम्। पूर्वकुण्डेषु सौभाग्ययुक्तः भरतः पूजनीयः; चैत्रकृष्णचतुर्दश्यां वार्षिकं यात्रोत्सवः आयोज्यते। तत्र सर्वोत्तमविधिना रामं सीतां च, ततः लक्ष्मणं च भरतकुण्डे पूजेत। तत्राजितं पूजयित्वा नरः निश्चितं सिद्धिम् आप्नोति। तत्र महोत्सवः गीतवाद्यसमन्वितः आयोज्यः। ततः उत्तरदिशि वीरस्य शुभचिह्नमस्ति। तत्र सरसि स्नात्वा, तत्रैव वासः कर्तव्यः। अयोध्यायाः रक्षकः वीरः सर्वकामान् फलानि च ददाति। यः सुगन्धिपुष्पधूपनैवेद्यादिभिः विधिपूर्वकं पूजयति, स यद् यद् इच्छति, तत् तद् एव अवाप्नोति। तस्मात् दक्षिणे सुरसानाम्नि राक्षसी प्रतिष्ठिता। तां भक्त्या पूजयन् पुरुषः सर्वे अभिलषितान् कामान् प्राप्नोति। सा सुरसा रामेण महात्मना लङ्कात् आनीता। तां सम्यक् पूजयित्वा, श्रद्धया साक्षात्कर्तव्या; तत् महता यत्नेन, गीतवाद्यैः च समन्वितम्। नवरात्र्याः तृतीयायां दिने वार्षिकी यात्रा क्रियते, गीतनृत्त्याद्युपेतैः उत्सवैः शोभिता। एवं कृत्वा, नित्यं रक्षणं लभ्यते, न संशयः। पश्चिमदिशि, महर्षे, परमं स्थानमस्ति, यत्र सुगन्धिपुष्पाक्षतानां पूजनं यत्नेन करणीयम्। तस्य पूजनबलात् पुरुषाणां सिद्धिः हस्तगतैव। सरयूनदीजलस्नानात् अनन्तरं, पिण्डरकस्य पूजनं विधायेत्। नवरात्र्यां पुष्पैः यात्रा करणीया। तं दृष्ट्वा, पुरुषाणां किञ्चित् अपि विघ्नं न भवति। तस्मात् ईशानकोणे रामजन्म महोत्सवः सम्पद्यते। विघ्नेश्वरस्य पूर्वे, वसिष्ठस्य चोत्तरे, तत्रैव। तद्दर्शनात् जनः गर्भवासस्य जयम् आप्नोति। नवम्यां दिने, यः व्रतम् आचरति—यः प्रतिदिनं सहस्रं हरितगवां ददाति—स यत् फलम् ऋषयः तपोवनवासिनः प्राप्नुवन्ति, तत् एव सः लभते। एवं श्रीस्कान्दपुराणे अयोध्याकाण्डे पुण्यक्षेत्राणां माहात्म्यं श्रीव्यासेन सम्यक् कीर्तितम्।