एवं उक्त्वा स कामः मम तपस्यन्तं देशं समुपागमत्। तत्र स कामदेवः माम् अपश्यत्, मम जटाजूटं पर्वतशृङ्गवत् उच्चस्थितम्। स मां सम्यगुपविष्टं दृष्ट्वा, नासाग्रन्यस्तदृष्टिं, पश्यति स्म। ततः मम हस्तमध्यद्वारात् मदनः हृदयमाविवेश। तदा मम समाधिध्यानं, यः साक्षात् पुरुषार्थदर्शनरूपः, तेन विक्षिप्तम्। मदनजनितविपर्यासेनाहं नूनं प्रमत्तः अभवम्। तदा स्वहृदि एव अहं मन्ये मनोमथं पापप्रवृत्तिकरं पश्यामि स्म। यदि स योगिनां हृदि प्रविशति, तर्हि स योगी अपि अयोनिजे जन्मनि पतति इति ज्ञातम्। एतेन कालेन मदनः अपि महता संतापेन पीडितः। स च आम्रवृक्षमूले वसन्तस्य सखाभूत्। तस्य क्रीडया तद्बाणः मम हृदयं स्पृष्टवान्। तदा मम नेत्राग्निस्फुलिङ्गात् सुरगणाः उच्चैः क्रोशन्तः अभवन्। कामो दग्धः सति, रतिः शोकविवशा अभवत्। सा विलपन्ती "हा नाथ! हा प्राणनाथ! हा प्रभो, किमर्थं मां त्यजसि?" इति विललाप। तस्याः एवं विलपयन्त्याः देवदेवस्य शिवस्य च प्रसादेन, अकाशवाणी व्यजायत। तदा, हे देवि, तस्याः क्षणे अहम् अपि प्रार्थितः। एतेन, भगवन्, पृथिव्यां सृष्टिः विनष्टा इति ज्ञातम्। अथाहं तां शोकार्तां रतिं सम्बोध्य उवाचम्— "मम प्रसादेन तव दग्धदेहायाः पुनरुत्थानं करिष्यामि। स च अनङ्गत्वेन भविष्यति— देहविहीनः सर्वेषु चरिष्यति। देवेषु दयया तमहम् अनङ्गत्वेन स्थापयामि।" तत्र अपि अनङ्गः भक्तिपरायणः सन् तत्र गतवान्। तदा तुष्टलिङ्गेन सन्दिष्टं— "काम, तव कामनां प्राप्स्यसि।" स च कृष्णेन सह सङ्गमात् रुक्मिण्याः गर्भे जन्म प्राप्स्यति। "त्वं, अनङ्ग, मनसा मां तुष्टवानसि, अतः ये त्वां कन्दर्पं परमभक्त्या पश्यन्ति, ते दीर्घायुषः, सुन्दरवपुषः, ऐश्वर्ययुक्ताः, दिव्यगुणयुक्तनारीभिः सहिताः भविष्यन्ति। ये च मम भक्त्या शुक्लपक्षचैत्रत्रयोदश्यां पश्यन्ति, ते यक्षगणनाथाः, सिद्धाः, गन्धर्वैः सेविताः, सर्वे भविष्यन्ति।" इति उक्तः कामः अपि लिङ्गद्वारा तुष्ट्या तत्र स्थितः। एषा, हे देवि, मया वर्णिता शक्ति, या पापं नाशयति। केवलं तस्य दर्शनात् वंशवृद्धिः भविष्यति। पुराकाले देवासुरैः क्षीरसागरमन्थने काले, काले कूटनामा भयंकरः विषाग्निः निर्गतः। तदा सर्वे देवगणाः, असुराः, यक्षराक्षससहिताः, मां विविधैः स्तोत्रैः स्तुत्वा, "नियतं कार्यं अन्यथा जातम्, दैवयोगेन अन्यथा फलितम्। स कालयकूटविषः उद्भूतः, येन चराचरं दग्धम्। त्राहि नः, विश्वनाथ, शरणागतप्रिय!" इति वाक्यमूचुः। एवं कथा प्रवहति, यथोक्तैः श्लोकैः यथाक्रमम्।