पूर्वदिशि तत्र परमपवित्रं क्षेत्रं सर्वतीर्थेषु श्रेष्ठतमं प्रतिष्ठितम्। तत्र श्रद्धालुभिः स्नानदानादिकं यत्नेन कर्तव्यं, येन पिशाचत्वं न भवति। विशेषतः मार्गशीर्षशुक्लचतुर्दश्यां तस्य महत्त्वं प्रवदन्ति। तत्रैव पूर्वदिशि मानसं नाम क्षेत्रं प्रतिष्ठितम्, यत्र स्नानदानाभ्यां सर्वकामानवाप्नोति साधकः। तत्र मेरुपर्वततुल्यानि नानाविधानि पापानि, मनसापि वा कायिकानि वा, सर्वाण्यपि नश्यन्ति। विशेषतः भाद्रपदमासे पूर्णिमायां स्नानदानं कर्तव्यम्। दक्षिणदिशि पुनः पुण्यभूमिः सविशेषा वर्तते, यत्र स्नानदानैः सर्वपापानि नश्यन्ति। तत्र शुद्धचित्तर्षिभिः विविधानि स्थानानि विराजन्ते। तस्याः तटेषु, हे मुनिश्रेष्ठ, सर्वं परममनोहरं दृश्यते। तत्रैव तमसा नाम नदी बहुभिः स्रोतसोभिः प्रवहन्ती प्रादुरभूत्। तस्याः दर्शनमात्रेणैव सर्वपापक्षयः सम्पद्यते। सा नदी विविधवर्णपुष्पितलताभिः शोभिता, सुरभिततमालकर्णिकारबकुलवृक्षैः सर्वत्र व्याप्या, कदाचित्पुष्परजसा विभूषिता, सुरम्यफलान्वेषिभिः विहङ्गमैः सञ्चार्यमाणा। अन्यत्र चक्रवाकनिनादैः कदम्बकुञ्जैश्च पूरिता, प्रमत्तभृङ्गवृन्दैः मधुरसुगन्धिपुष्पेषु रममाणैः सेव्यमाना। नानाविधहर्षितविहङ्गैः, कलकण्ठकपोतैः, नीलनीचुलवनेषु मयूरैः च रम्यगानैः संकीर्णा, सा नदी सर्वदिशं मनोहरं सौन्दर्यविभूषितं क्षेत्रत्वेन प्रतिष्ठिता। तत्र पूर्वं तपोनिधिना तव पित्रा गौतमर्षिणा महत्पुण्याश्रमः स्थापितः। तत्र नानातीर्याश्रमाणि विराजन्ति। सैव सा पुण्यनदी तमसा नाम्ना प्रसिद्धा। तत्र विशेषतः स्नानदानपितृकर्मादिकं कर्तव्यम्, विशेषतः मार्गशीर्षशुक्लपञ्चदश्यां। अतः शुद्धचित्तैः अत्रैव स्नानं विधेयम्। तमसाया अतिपार्श्वेऽपि अन्यत् परममङ्गलं क्षेत्रं प्रवक्ष्यामि। भाद्रमासे शुक्लचतुर्थ्यां तत्र यात्रया सर्वमङ्गलं लभ्यते; केवलं स्मरणमात्रेणापि सर्वविघ्ननाशः स्यात्। दक्षिणदिशि तत्र भैरवः नाम क्षेत्रं प्रतिष्ठितम्। तद्विषयस्य रक्षणाय वासुदेवेन संरक्षितम्; भैरवभक्त्या सर्वाभिलषितसिद्धिः सुलभा। मार्गशीर्षकृष्णाष्टम्यां तद् स्थाप्यते स्म। तत्र पशुदानादीनि दानानि पूजार्थं विधेयानि। भैरवकृपया तत्र निवासः विघ्नरहितः भवति। उत्तरभागे रमणीयं भरतकुण्डं वर्तते। तत्र स्नानदानानि अक्षयपुण्यदायकानि भवन्ति। देवताः शुश्रूषया वस्त्राभरणादिभिः पूजनीयाः। यः शुद्धचित्तः संयतेंद्रियः रामचन्द्रं हृदि ध्यायति, स एव तत्र परमं पुण्यम् आप्नोति। तत्र भरतनाम्ना महता राज्ञा महाकुण्डं निर्मितम्। तत् कुण्डं महापुण्ययुक्तं, नानाविधसद्गुणसम्पन्नम्। एवं तानि पुण्यस्थानानि, तेषां माहात्म्यं, स्नानदानादीनां महत्त्वं च, मुनिश्रेष्ठाय सप्रेमं कथितम्।