महाकालवनं तु भीषणैः उग्रैः सर्पसमूहैः सर्वतः परिवृतम् आसीत्। तत्र असुरैः सर्वतः आवृतं महाकालवनं दृष्ट्वा, अहं तदा आगम्य उग्रं डमरुं अपि आघातयाम्। डमरुशब्देन तु परमं लिङ्गं उत्पन्नम्। ततः तस्मात् लिङ्गात् महती ज्वालाः अभवन्, अन्यतः तु लिङ्गात् प्रचण्डः वायुः उदपद्यत। वायुनाः प्रेरितः दीप्यमानः तेजोमयः समूहः प्रसारितः। तदा सर्वे देवसमूहाः हर्षपूर्णचित्ताः अभवन्। अस्य देवस्य महात्म्येन शक्तिमान् वज्रः दग्धः; अस्मिन लोके सर्वकामफलप्रदः इति प्रसिद्धः भविष्यति। यतः डमरुशब्दः पृथिव्यां उत्पन्नः, ये जनाः डमरुकेश्वरं देवम् पश्यन्ति पूजयन्ति च, ते शतशः विधिवत् चान्द्रायणस्य फलं प्राप्नुवन्ति। ये भक्त्या अस्मिन स्थले डमरुकेश्वरलिङ्गं पश्यन्ति, ते अपि निश्चितं रुद्रस्य नित्यं लोकं प्राप्नुवन्ति। चित्तदोषैः विमुक्ताः ते परमं पदं गच्छन्ति; एतद् दृष्ट्वा जनाः सहस्रगोदानस्य पुण्यं लभन्ति। यो युद्धे धृतिमान् डमरुकेश्वरं पश्यति, स अपि पुण्यं प्राप्नोति। हे देवी, एषः अस्य शक्तिः पापनाशिनी, तव उक्ता। सः नित्यं सर्वपापनाशनः इति स्तुयते। कल्पादौ, हे देवी, तद् लिङ्गं उत्पन्नम्। तदा न वायुः, न आपः, न नभः, न ग्रहाः आसन्। तस्मात् लिङ्गात् चराचरं जगत् सर्वम् उत्पन्नम्। देवर्षिपितृवर्गः अपि तस्मात् लिङ्गात् उत्पन्नः। यावन्ति सृष्टयः, यावन्ति प्रलयाः, भूर्लोकादि लोकाः, सप्त अधोलोकाः, सर्वं दृश्यं अदृश्यं च, हे सुन्दरी, तस्मात् लिङ्गात् उत्पन्नम्; अतः सूक्ष्मः नित्यः पुरुषः, सत्-असत् स्वरूपः, इति कथ्यते। सः स्थिरः, अव्ययः, अजरः, अगणनीयः, अन्यत्र निर्भरः न। अनादिः अनन्तः, विश्वयोनि, अव्ययः, त्रिगुणसम्भूतः। प्रलये तस्यैव द्वारा दिव्यं जगत् अवस्थितम्। अहं जागृतः पृथिव्यां जगतः अनाद्युत्पत्तिः। जगन्नाथः शीघ्रं प्रकृतिं पुरुषं च प्रकाशयाम्। यथा केवलसन्निधानेन गन्धः वायुसंस्कारात् जायते, एवं देवः अनादिः जगतः परमकारणम् कथ्यते। यदा आद्यां प्रकृतिं सञ्चालयति, हे पार्वति, तदा तस्मात् लिङ्गात् एव। ब्रह्माण्डे सर्वे लोकाः, देवाः, असुराः, मानवाः च स्थिताः। स एव सञ्चालकः पूर्वं, स एव सञ्चालितः, हे पृथिवीनाथ। स जगन्नाथः जातः; निर्गुणः सन् रजोगुणयुक्तः अभवत्। ब्रह्मरूपेण लोकान् सृजति, ततः सत्त्वगुणप्रधान्येन विष्णुरूपेण रक्षति। तमोगुणोत्पन्नः रुद्ररूपेण समग्रं विश्वं लयं करोत्। यथा पूर्वं सींचकः, कृषकः, रक्षकः, सर्वे अपि शस्यहरणसमये समाना भवन्ति, तथा ब्रह्मरूपेण सृष्टिं करोति, रुद्ररूपेण प्रलयं करोति। रजोगुणः ब्रह्मा, तमोगुणः रुद्रः, सत्त्वगुणः विष्णुः जगन्नाथः।