श्रीरुद्रः उवाच — द्वितीयं लिङ्गं गुहेश्वरं पापनाशनं शृणु। पुरा देवदारुवने रथन्तरकल्पे योगाभ्यासे नित्यनिष्ठः एकः शान्तात्मा, संयमितः, योगमार्गे स्थितः। स सिद्ध्यर्थं तपः कृतवान्, चित्ते चिन्तयन् — कथं सिद्धिमाप्नुयामिति। एवं हृदि विचारयन्, स परमं तपः आरभत। तस्मिन्नेव काले, गिरिकन्या ताडिता अभवत्। तं अद्भुतं दृष्ट्वा, स योगी परमाश्चर्येण पूर्णः। अहो तपसः शक्तिः — अद्य मे सिद्धिः प्राप्ता। अयं देहः, तुच्छः मलमूत्रपूर्णः, महानन्देन आक्रान्तः, द्विजः ननर्त। तस्मिन् ब्राह्मणे नर्तति, चराचरं जगत् अपि ननर्त। वेदाध्ययनं, 'वषट्' उच्चारणं, यज्ञकर्माणि — किञ्चिदपि नाभवत्। तत्काले, ब्रह्मा-विष्णु-आदिभिः देवैः सह, मङ्कणकः ऋषिः सर्वदिशं नृत्यन् दृष्टः। पर्वताः स्थानेभ्यः कम्पिताः, मेघपङ्क्तयः विक्षिप्ताः। महानदीः स्रवतः सुष्कस्रोतः, ग्रहाः मार्गात् विचलिताः। त्रैलोक्यं प्रलयाभासं कम्पितम्। तेषां देवानां वचनं श्रुत्वा, अहं ब्राह्मणरूपं धारयन्, तं ब्राह्मणश्रेष्ठं पप्रच्छम्। रागात् नर्तनं मुनिनां आचारविरुद्धम्। ब्राह्मणस्य तपोभ्रंशः एवम् भवति, धर्मश्रेष्ठ। तस्मात्, मम नर्तनात् सिद्धिः प्राप्ता — न संशयः। एवं वचनं श्रुत्वा, अहं हसित्वा। तस्मिन्नेव क्षणे, हिमवत् श्वेतं भस्म उत्पन्नम्। पश्य ब्राह्मण, अङ्गुष्ठात् बहु भस्म निर्गतम्। तदद्भुतं दृष्ट्वा, द्विजश्रेष्ठः लज्जितः। अञ्जलिं कृत्वा, अन्तर्येण विस्मितः, उवाच। त्रैलोक्ये अन्यस्य न कस्यापि एषा शक्ति अस्ति। सत्पथेन, तपोविरोधि नर्तनं पतनकारणम्; किन्तु, भगवन्, मम नर्तनात् तत् सहसा प्राप्तम्। तस्य वचनं श्रुत्वा, अहं ब्राह्मणश्रेष्ठं सम्बोध्य उवाचम्। एतद्विज्ञानेन, ब्राह्मणश्रेष्ठ, किं ते कामं साधयामि? स ऋषिः उवाच — भगवन्, यदि त्वं तुष्टः, शरणागतानां दयालुः। पार्वती, अनुग्रहपूर्णेन मनसा तं ब्राह्मणं प्रति मया वाक्यमुक्तम्। गुहायां सदा पुण्यलिङ्गं सप्तकल्पोत्थितं स्थितम्। तत्र शुभलिङ्गं सप्तकल्पोत्थितं द्रक्ष्यसि। राग-द्वेषजन्यं पापं, लोभ-मोहयुक्तम् — सर्वं नाशयति। मम वचनं श्रुत्वा, वेदविद् ब्राह्मणः, यथानियमं प्रणम्य निर्गतः। तत्र स लिङ्गं तपोवृद्ध्युत्तमं अपश्यत्। तस्मिन्नेव समये, देवी, देवाः आकाशे वदन्ति — दर्शनमात्रेण ब्राह्मणः दुर्लभसिद्धिं प्राप्तवान्।