ये ये नराः पुण्यकर्माणः, ते महात्मानः भवन्ति, पुत्रैः समन्विताः श्रियं च प्राप्नुवन्ति। गन्धर्वश्रेष्ठैः कीर्त्यमानाः, ते रुद्रलोक एव नित्यं वसन्ति। ये मृत्युलोके पुण्यकृतः, ते परमां गतिं प्राप्नुवन्ति। सः शिवः, दुःखनाशकः—कः तं न नमेत? ब्रह्महत्याादिपापात्, यत् नरकप्रदं, सः विमुच्यते। यः पुण्यलाभः स्यात्, सः शतसहस्रराजसूयसमः। किम् अन्यैः तीर्थयात्राभिः, दानैः, स्नानैः वा? अष्टम्यां चतुर्दश्यां वा, यथाशक्ति, शतं मातामहपितामहान् उद्धरेत्। ये च पुरुषाः तद् लिङ्गं भावरहिताः अपि, केवलं दृष्ट्वा— एषा देवी, लिङ्गस्यैव परममाहात्म्यं श्रुतम्। श्रीरुद्र उवाच— शृणु द्वितीयस्य लिङ्गस्य, गुहेश्वराख्यस्य, पापनाशनस्य चरितम्। पुराकाले, देवदारुवने, रथंतरकल्पे, कश्चन योगनिष्ठः, शमदमपरायणः, योगाभ्यासे निरतः स्थितः। सः सिद्ध्यर्थं तपः अकरोत्, मनसि चिन्तयन्—"कथं सिद्धिं प्राप्नुयामि?" इति। एवं विचिन्त्य, तत्रैव परमं तपः आरब्धवान्। तदा काले काञ्चन पर्वतनन्दिनी आहताभूत्। तं अद्भुतं दृष्ट्वा, सः परमाश्चर्येण पूर्णः अभवत्। "अहो तपसः प्रभावः! अद्य खलु सिद्धिं प्राप्तवान् अस्मि" इति। एवं मलमूत्रपूरितं निन्दितं शरीरमपि महोत्साहेन गृहीत्वा, द्विजः नृत्यति स्म। तस्य द्विजस्य नृत्यमानस्य, चराचरं जगत् अपि नृत्यति इव। न वेदाध्ययनं, न वषट्कारो, न च कर्म किञ्चन कुत्रचित् अभवत्। तस्मिन्नन्तरे, ब्रह्माविष्णुप्रमुखाः देवाः, मङ्कणकं ऋषिं सर्वतोदिशं नृत्यमानं दृष्टवन्तः। पर्वताः स्थानात् च्युताः, मेघमालाः विक्षिप्ताः, महानद्यः संकुचितमार्गे प्रवहन्त्यः, ग्रहाः मार्गात् पतिताः। त्रिलोक्याः कम्पनं अभवत्, सृष्ट्यन्तमिव। तदा देवानां वचनं श्रुत्वा, अहं ब्राह्मणरूपं गृहीत्वा, तं श्रेष्ठं द्विजं पप्रच्छम्। "कामात् नृत्यं मुनिनां धर्मात् विरुद्धम्। एषा तपसः पतनकारणम्, ब्राह्मणस्य, धर्मज्ञ। तस्मात्, मम नृत्यं सिद्धिकारणम्—न संशयः" इति। तस्य वचनं श्रुत्वा, अहं प्रहसन् अभवम्। तदा तस्मिन् क्षणे, हिमवत्स्वेतं भस्म उत्पन्नम्। "पश्य, द्विजश्रेष्ठ, अङ्गुष्ठात् मम बहु भस्मोत्पन्नम्" इति। तदद्भुतं दृष्ट्वा, द्विजो लज्जितः अभवत्। सः कृताञ्जलिः, हृदि विस्मयेन, उवाच— "एवं शक्तिः त्रिलोक्यां अन्यस्य नास्ति। तपोविरोधि नृत्यं, पतनहेतुः, सतां निषिद्धम्; तथापि भगवन्, मम नृत्यं स्वयमेव अभवत्।" तस्य वचनं श्रुत्वा, अहं तमब्रुवम्— "एतद्विज्ञाय, द्विजश्रेष्ठ, किं ते इच्छितं ददामि?