श्रीशिवस्य महिमानं श्रुणु, यः रूपेश्वर इति ख्यातः, ततः ब्रह्मेश्वर इति च प्रसिद्धः। शंभुः पिशाचेश्वरः, पुनः संगमेश्वरः अभिधीयते। स एव करबेश्वरः, तथा रजस्थलेश्वरः शिवः कथ्यते। देवः पुष्पदन्तेश्वरः, अनन्तरं अविमुक्तेश्वरः इति नाम्ना विख्यातः। सः स्वप्नेश्वरः, ततः सिद्धेश्वरः इति ज्ञायते। पुनः कामेश्वरः, प्रतिहरेश्वरः, स्वर्णजलेश्वरः, मनःकामेश्वरः च सः उच्यते। स एव दुर्वासेश्वरः, ततः नागचन्देश्वरः इति नाम्ना ख्यातः। पतालेश्वरः च, अनन्तरं गुप्तेश्वरः इति सः कथ्यते। भीमेश्वरः इति प्रसिद्धः, सहस्राभिधः धनुर्धरः परमेश्वरः अपि सः एव। गदाधरेश्वरः, वैजनाथः, शंभुः च सः इति विख्यातः। सः सोमनाथेश्वरः, ततः घुष्मेश्वरः, भीमशंकरः, घण्टेश्वरः इति च सः कथ्यते। ऊषरेश्वरः, अनन्तरं चन्द्रादित्येश्वरः अपि सः इति नाम्ना प्रसिद्धः। परमेश्वरः रामेश्वरः, शंकरः वाल्मीकेश्वरः इति च ख्यातः। विघ्नहस्तेश्वरः, ततः चञ्चलेशः इति सः कथ्यते। कर्णेश्वरः, ततः पृथुकेशः इति सः प्रसिद्धः। अविमुक्तेश्वरः, ततः हनुमत्केश्वरः इति च सः अभिधीयते। सः बिन्दुकेशः, वालुकेश्वरः इति अपि ख्यातः। यावन्ति तीर्थानि सन्ति, तानि सर्वाणि तस्य लिङ्गानि, हे महाभाग। चत्वारः अपि महात्मानः द्वारपालाः इति प्रसिद्धाः। दक्षिणद्वारे कायावरणेश्वरः प्रतिष्ठितः। उत्तरद्वारे दर्दुरेश्वरः इति ख्यातः। रमणीय महाकालवने पावनानि लिङ्गानि यथार्थतः विख्यातानि सन्ति। तत्र महाकालवने, हे व्यास, लिङ्गानां संख्या न ज्ञायते। प्रत्येकस्य देवस्य तीर्थं तस्यैव नाम्ना अभिधीयते। तथैव, नवग्रहाः अपि वर्णिताः, हे निष्पाप। सः नरादित्यः, ततः सोमेश्वरः इति प्रसिद्धः। बृहस्पतीश्वरः, तथा शुक्रेश्वरः शिवः इति च सः अभिधीयते। ग्रहाः राज्यं ददाति, ग्रहाः राज्यं हरन्ति च। पुरुषः ग्रहतीर्थे स्नात्वा, तान् ग्रहान् पूजयेत्। एवं, हे व्यास, मया देवाः तीर्थानि च तव वर्णितानि। ग्रहैः उत्पन्ने तिव्रदुःखे, दरिद्रतायाम्, घोरक्लेशे च—ये उत्तमाः नराः क्षेत्रस्य अन्तर्गतं सदा पूजनं कुर्वन्ति—अपुत्रः पुत्रं प्राप्नोति, दरिद्रः धनं लभते। तस्य वंशः अनन्तः भवति, सः शिवलोक्यां पूज्यते। अवन्तीतीर्थस्य महिमान् शुद्धः वेदसम्मतः च। पुनः श्रोतुमिच्छामि, हे ब्रह्मविदां श्रेष्ठ, कियन्ति तीर्थानि अत्र सन्ति, हे पुण्यात्मन्? उमामहेश्वरयोः संवादः, नारदस्य च बुद्धिमतः संवादः, तीर्थानि यानि सन्ति, तानि विस्तारतः वद। एवं, हे निष्पाप, पूर्वं मया नारदेन पृष्टम्। अधुना ते तीर्थानि यथावत् कथयामि, हे पुण्यात्मन्।