सूत उवाच— एवं शौनकः परमव्रती महर्षिं समभ्यर्च्य प्राञ्जलिरुवाच— “भगवन्, तपसा समृद्धः सन् त्वत्तः सर्वमेतद्विस्तरेण श्रोतुमिच्छामि। विशेषतः कौतूहलवतः श्रावय मां देवदेवयोः उमामहेश्वरयोः संवादं यत्र दिव्यतीर्थयात्राविधिः कीर्त्यते। यत्र यत्र पुण्यतीर्थानि सन्ति, यत्र यत्र लिङ्गानि प्रतिष्ठितानि, तानि सर्वाणि भगवती पार्वत्याः पृष्टानि महेशेन प्रोक्तानि। तत्र सदा प्रियतमं मम क्षेत्रं परमं सदा मम हृदि वसति, हे महादेवि। नीलनद्याः गङ्गायाश्च संगमं, गन्धवतीं नदीं च श्रुणु। तत्र चत्वारिंशदधिकाष्टशतं प्रभवः, अष्टौ च भैरवाः सन्ति। षट् विनायकाः, चतुर्विंशति: देव्योऽपि तत्रैव प्रतिष्ठिताः। विष्णुर्ब्रह्मादयः सर्वे देवाः अपि तत्रैव स्थिताः, शुभे। दश रूपाणि विष्णोः प्रोक्तानि, तेषां नामानि मत्तः शृणु। नारायणः, हृषीकेशः, वाराहः, धरणीधरः—एवं दश वैष्णवाः कीर्तिताः, पापनाशनाः परमाः। ये देवेशाः महाकालवने रम्ये निवसन्ति, तेषां विनायकभैरवदेव्यः, वातसुतपुत्राश्च सन्ति। विघ्नहा प्रमोदी चतुर्थ्युपवासप्रियौ—एते षड्विघ्ननाशकाः परमा इति कथ्यन्ते। वटयक्षिणी, वीरभद्रा—एता अष्टमातरः; महामाया सा सती, कपालमातृका च प्रसिद्धाः। ब्राह्मणी, पार्वती, योगिनी, योगशालिनी च तत्रैव। चर्पटा मातरः, वटमातरश्च प्रसिद्धाः; योगिनीमातरः अपि, एवं चतुःषष्टिः स्मृताः। वैष्णवी, वाराही, विंध्यवासिनी च कीर्त्यन्ते। हनुमान् ब्रह्मचारी, कुमारः पराक्रमी, दण्डपाणिः बलवान्, ये च महाभैरववशाः कृष्णवर्णाः। कालभैरवः प्रसिद्धः, अष्टमः क्षेत्रपालः; कपर्दी, कपाली, कलानाथः, वृषासनः; त्र्यम्बकः त्रिशूलधारी, वल्कलाम्बरः, दिगम्बरः। एकादश रुद्राः कीर्त्यन्ते, शत्रुसैन्यविनाशिनः। सुवर्णरेताः, दिनकृद्, मित्रः, विष्णुः सनातनः। अग्र्यलिङ्गेषु चागस्त्येश्वरादिषु चत्वारिंशत् कीर्त्यन्ते। तत्र—अगस्त्येश्वरः, गुहेश्वरः, अनादिकल्पेश्वरः, शम्भुः, स्वर्णजालेश्वरः, कर्कोटकेश्वरः, सिद्धेश्वरः, इन्द्रद्युम्नेश्वरः, ईशानेश्वरः, अप्सरेश्वरः, कल्कलेश्वरः, प्रतिहारेश्वरः, कुक्कुटेश्वरः, अनरकेश्वरः, जटेश्वरः, महादेवो रामेश्वरः, च्यवनेश्वरः, आनन्देश्वरः, कण्ठदेश्वरः, शिवेश्वरः, कुसुमेश्वरः, लुम्पेश्वरः, गङ्गेश्वरः, कण्टकेशः, सिंहेश्वरः, प्रयागेश्वरः, सिद्धेश्वरः—एवं नामानि तेषां लिङ्गानां कीर्त्यन्ते। एवं भगवती पार्वत्याः पृष्टानि सर्वाणि तीर्थानि, लिङ्गानि, देवगणाश्च महेशेन विस्तारतः कथितानि, यानि श्रवणमात्रेण पावनानि, पुण्यदायकानि च।