महाराष्ट्रे प्रसिद्धः ब्राह्मणः धनसञ्चकः नाम्ना आसीत्। स तु ब्रह्मदत्तः इत्येव ख्यातः वेदान् ब्राह्मणांश्च निन्दन् आसीत्। स देवेषु तीर्थेषु च नास्तिकः परधनस्य च चौरः अभवत्। तेन दोषेण तस्य आयुः क्षीणम् अभवत्, स च दरिद्रः अभवत्। तदनन्तरं चौर्यं परित्यज्य स यात्रिकैः सह संगतम् अकरोत्। तस्मिन्नेव काले यमस्य दूतैः स निग्रहस्थानं नीतः। तत्र स धर्मराजेन, स्वामिभक्तेन, दृष्टः। धर्मराजः समस्तान् परिचारकान् एकाग्रचित्तान् संबोधयन् उक्तवान्—“शृणुता, एष पापी गोडातीरस्य मृतः, अस्माकं तत्र कारणं नास्ति। सूर्यः सिंहस्थः वा बृहस्पतिः बृहस्पतिस्थः वा सन्ति, ते गौतमीतटे आगच्छन्ति। तत्र पुण्यबलात् अस्माकं कदापि कारणं नास्ति।” एवं तैः विमुक्तः स ब्राह्मणः पुनः ब्रह्ममार्गम् अवाप्तवान्। स ब्राह्मणः चिन्तयामास—“किं तपः? किं दानम्? किं तीर्थव्रतानां पालनम्? कस्य पुण्यस्य बलात् व्रच्छेदः न भवति?” यत्र ऋषिणा सत्यदर्शिना रुद्रस्य सरः उद्घोषितम्, तत्र, द्विजश्रेष्ठ, कोट्यः कोट्यः तीर्थानि सन्ति। तस्य तीर्थस्य उत्तरतः सुतीरथं कामपूरकं विद्यते। तस्य दर्शनमात्रेण सर्वयज्ञफलम् लभ्यते। इत्येतद् श्रुत्वा स ब्राह्मणः कुमुद्वतीं गतः। ततः स ब्राह्मणश्रेष्ठः तत्क्षणमेव पुण्यलोकान् प्राप्तवान्। एवं 'अखण्डेश्वरमाहात्म्यवर्णनं' नाम षष्ट्यष्टमोऽध्यायः अवन्तिक्षेत्रमाहात्म्ये पञ्चमस्कन्धे स्कन्दमहापुराणे समाप्तः। पूर्वं एतत् ब्रह्मणा मार्कण्डेयप्रश्नस्य उत्तररूपेण कथितम्। शृणु, वत्स, पृथिव्यां शिप्रा नदी दिव्यतमानदी प्रवहति। तस्याः दर्शनमात्रेण महापापक्षयः भवति। तत्र तेजस्वी सूर्यः दक्षिणायनगामी श्रेष्ठः प्राप्तः। तत्र योगिनः मृताः अपि, शत्रुतापन, गच्छन्ति। तेषां शुभगतिर्नास्ति; अहं सत्यं वदामि। तेषां मोक्षार्थं एतत् पुण्यतीर्थं स्थापितम्। समस्तं चराचरं विश्वं, लोकनाथ, अत्र समाहितम् अस्ति। चातुर्मास्ये, यदा हरिः शय्यायां तिष्ठति, धर्माचरणं विधीयते। एतत् भारतभूमौ श्रुत्वा जनानां मोक्षलाभः न कठिनः। एष भगवान् मोक्षदः संसारसागरस्य तारणकारणम्। मानवजन्म दुर्लभं, उत्तमकुलजन्म ततोऽपि दुर्लभम्। यत्र सत्संगः नास्ति, विष्णुभक्तिः नास्ति, व्रतानां पालनं नास्ति, तत्र चातुर्मास्ये व्रतानुपालनं यः न करोति, तस्य पुण्यं निष्फलम्। ये विष्णुनि आश्रिताः, ते चातुर्मास्ये स्थिराः सन्ति। पुष्टशरीरस्य तस्य आयुः शुभम्। तस्य सर्वे कार्याणि सिद्ध्यन्ति; देवाः तस्य जीवने अभिलषितं वरं ददति। तस्य शरीरे शतशः पापानि निःसंशयं नश्यन्ति। विशेषतः चातुर्मास्ये, यदा जनार्दनः शय्यायां तिष्ठति, यदि नरः कर्करादिने स्नानं कृत्वा शरीरं शुद्धयति, मोक्षमार्गं आरभ्य अनुसरति, तदा स पुण्यफलम् अवाप्नोति। इति कथा शास्त्रानुसारं सम्यक् प्रवहति।