एकदा अवन्तिक्षेत्रे पवित्रेषु तीर्थेषु गच्छन्तः धर्मनिष्ठाः पुरुषाः नागपूजनं च श्राद्धकर्म च अमावास्यायां सम्यगाचरन्ति स्म। एवं नागतीर्थमाहात्म्यवर्णनाख्यस्य पञ्चषष्टितमस्याध्यायस्य समापनं जाता, यः श्रीस्कन्दमहापुराणस्य अवन्तिखण्डस्य तीर्थयात्राप्रकरणे स्थितः। ततः परमपवित्रं तत् स्थानं, यत् महात्मनः नृसिंहस्य, सर्वपापक्षयकरं सञ्जातम्। तस्य केवलदर्शनात् एव सर्वपापानि विनश्यन्ति स्म। किल, तेन महात्मना दैत्यराजेन ह्यस्मिन्सर्वे लोका दुष्टैः ग्रहीता अभवन्। सा भूमिः गौरूपिणी बाष्पपूर्णमुखी सुरैः सह ब्रह्माणं शरणं जगाम। तस्याः दुःखहरणाय ब्रह्मा सौम्यैः वचनैः सांत्वनं दत्तवान्। स उवाच—"सत्यं समयोचितं वचो वदामि ते।" ततः ब्रह्मा संयतचित्तेन गायत्र्याः पूजनं सम्यगकरोत्। तत्र अस्य मृत्युः न दिवा, न निशि, न नभसि, न भूमौ; न देवैः, न दानवैः, न गन्धर्वैः, न यक्षैः, न नागैः, न किंनरैः, न मानवैः, न पक्षिभिः—इत्येवं न कदापि प्राप्तुं शक्यः इति वरं दत्तवान्। तथापि, "स वीर्यवान् नृसिंहः एव मम मृत्युः भविष्यति," इति स दैत्यः अचिन्तयत्। स उग्रः धर्मपालकः दैत्यः स्वधर्मं स्वलोकं च आक्रोष्टुम् अर्हति। परन्तु, तस्य आधीनाः ये जनाः जगति, ते सर्वे दुःखात् विमुक्ताः अभवन्। अतः सर्वे देवाः ब्रह्मणः आदेशात् महाकालवनं यान्तु, यः महेशस्य परमेश्वरस्य क्षेत्रम्। संगमेश्वरस्य दक्षिणदिग्भागे, कर्कराजस्य च उत्तरदिग्भागे, तत्र नृसिंहाख्यं परमं धाम प्रतिष्ठितम्। शीघ्रमेव सर्वे तत्र यान्तु; पुनः स्वान् लोकान् प्राप्स्यथ। तस्मिन्महाकालवने, यत्र शुद्धसलिलया शिप्रा प्रवहति, स्नानदानादिकं कृत्वा, नृसिंहस्य पूजनं च सम्यक् कृत्वा, तत्र दानवश्रेष्ठः नृसिंहेन स्वस्वरूपेण हतः। केवलं कराघातेन हिरण्यकशिपुः निहतः अभवत्। तस्मात्कालात् देवाः सर्वे मध्याह्ने नित्यं पूजनं कुर्वन्ति स्म। एवं, हे व्यास, अवन्तिक्षेत्रे पृथिव्यां परमपवित्रं तीर्थं विराजते। ये जना: तत्र पुण्यकर्माणि कुर्वन्ति, ते परां गतिं प्राप्नुवन्ति। यदा चतुर्दशी तिथौ नृसिंहदिनं सम्प्राप्तम्, तदा ये नृसिंहं देवाधिपतिं भक्त्या पूजयन्ति, ये च अगस्त्येश्वरं देवतां भक्त्या पश्यन्ति, तत्र मारुतात्मजः हनूमान् परां सिद्धिं प्राप्तवान्। अन्यदेवताज्ञः सर्वेषां कामानां सिद्ध्यर्थं तिष्ठति। मित्रवरुणयोः सुतः अपि सिद्ध्यर्थं तपः अकरोत्। तत्र, पुरुषः स्त्रीसहितः सावित्रीव्रतमाचरेत्। यत्र यत्र पुण्यतीर्थे स्नानं दानं च कृतम्, तत्र सः पुण्यलाभं प्राप्नोति। सप्तधान्यसम्पन्नं पञ्चरत्नमण्डितं सुवर्णमयं सावित्रीं यथाशक्ति निर्माय, शत्रुतापन, सः महतीं श्रियम्, शुभां बहुभोगदां च प्राप्नोति। स्त्री अपि सावित्रीव्रतं कृत्वा पत्युः प्रिया भवति। एवं श्रीस्कन्दमहापुराणे, एकाशीतिसहस्रसंख्यायां पञ्चमेऽवन्त्यां अवन्तिमाहात्म्ये षट्षष्टितमोऽध्यायः 'नृसिंहतीर्थमाहात्म्यवर्णनं' समाप्तम्। अथ, हे व्यास, भूमौ प्रसिद्धं परमं पुण्यतीर्थं शृणु।