एतेषु मनसा उत्पन्ना कन्या मेना नाम्ना महागिरिः अभवत्। तस्यैव महात्मनः मेनाकस्य सुपुत्रः क्रौञ्चो महागिरिः अभवत्। दक्षिणदिशि बरहिषदः निवसन्ति, पश्चिमदिशि आमाशाः स्थिताः। निराकाराः आकाशे तिष्ठन्ति, काव्यवाडः च अनलः च भूमौ स्थितौ। यक्षाः राक्षसाः पिशाचाः अपि येषां मनः शुद्धम्, तान् पूजयन्ति। मनुष्याः श्राद्धदेवताः ऋषयः च सनातनं ब्रह्म पूजयन्ति। देवतानां सर्वेषु कर्तव्येषु, पितृकृत्यं श्रेष्ठं मन्यते। ये जन्मस्मरणं प्राप्तवन्तः, ते मोक्षमार्गं प्राप्ताः। सर्वे पितृभ्यो निवेदितान्नं क्षुधया प्रेरिताः उपयुञ्जन्ति। सप्त योगयुक्ताः जन्मस्मरणसम्पन्नाः अभवन्। लोका श्राद्धे स्थापिताः, श्राद्धे योगः अपि अस्ति, हे रिपुजित्। ब्रह्मचर्यनिष्ठः, आत्मनिग्रहवान्, क्रोधरहितः, असूयारहितः— एवं यः श्राद्धं कुर्यात्, विशेषतः पुण्यस्थले। वृद्धिश्राद्धे, महालये च, श्राद्धस्य पुण्यं शतगुणं अधिकं कथ्यते। प्रयागे तृप्तिः दशगुणा, कुरुक्षेत्रे अपि तथा, हे महाभाग। ततः, हे व्यास, शुभे महाकालवने दशगुणं पुनः अधिकम्। येषां पितरः नरकं प्रविष्टाः, जन्मजन्मनि, केवलं स्मरणेन श्राद्धार्पणं अक्षयम् भवति। मृत्युप्राप्ताः गर्भपातेन, ये नामगोत्रहीनाः च, तेषां उद्धारे श्राद्धं तत्र कर्तव्यम्। रोगेण विकृताः, दरिद्र्ये मृताः, अनर्हब्राह्मणाः च, अग्निना दग्धाः जीवन्तः, अन्ये अदग्धाः च। वज्रपातेन, मुद्गरेण हतान्, अन्यान् च एवं— रौरव, अन्धतमिस्र, कालसूत्रगतान्। भीषणासिपत्रवनं कुम्भीपाकं प्रविष्टान्— तेषां उद्धारे अत्र श्राद्धं विधानम्। जलमध्ये मृताः, स्त्रियः प्रसूति-कालमृताः च। अश्वैः, सूकरैः, कृमिभिः, दंष्ट्रिणः, शृंगिणः, रथैः हतान्। शस्त्रैः, व्याघ्रैः, सर्पैः, गजैः, भूमिस्थैः जघन्यजिह्वान्— तेषां उद्धारे अत्र श्राद्धं विधानम्। अष्टविधस्पर्शैः मृताः, अपवित्राः दुश्चरित्राः च— तेषां उद्धारे अत्र श्राद्धं विधानम्। भूतप्रेतग्रहग्रस्ताः, जलमध्ये मृताः च— तेषां उद्धारे अत्र श्राद्धं विधानम्। सहस्रशः जन्मानि स्वकर्मानुसारं विचरन्ति। अन्यजन्मे अप्राप्तबन्धवाः, प्राप्तबन्धवाः च— तेषां उद्धारे अत्र श्राद्धं विधानम्। पितृवंशे मृताः, मातृवंशे मृताः च— तेषां उद्धारे अत्र श्राद्धं विधानम्। मम कुले ये पिण्डदानहीनाः, पुत्रपत्नीवर्जिताः च— तेषां उद्धारे अत्र श्राद्धं विधानम्। पाङ्गु, कुब्ज, विकृत, मृतशिशवः च— तेषां उद्धारे अत्र श्राद्धं विधानम्। अन्यैः दुःखदुःखैः मृताः, ब्रह्मलोकाद्यधः— तेषां उद्धारे अत्र श्राद्धं विधानम्। तृषार्ताः, क्षुधार्ताः, वञ्चिताः— तेषां उद्धारे अत्र श्राद्धं विधानम्। एवं, हे व्यास, तस्मिन पुण्यस्थले श्राद्धविधिं कर्तव्यम्; गयां प्राप्त्वा, इन्द्राद्याः देवाः अपि तं विधिं कृतवन्तः। पुनः योगबलं प्राप्त्वा, पूर्ववत् स्वं अधिकारं प्राप्तवन्तः। एवं, हे व्यास, गयातीर्थं कुमुद्वत्यां स्थिरं प्रतिष्ठितम्।