शृणु, महाभाग, अद्भुतं पुण्यकथामिमां। केवलं नामश्रवणमात्रेणापि ब्रह्महत्यादिपापं नश्यति। कदाचित् कल्पान्ते व्यास, जगदिदं च तस्य च चक्राणि विनष्टानि। तदा तत्रैव, हे व्यास, वैकुण्ठस्योत्तमः शिखरः पतितः। तस्य शिखरपातसमये एव सरः समुत्पन्नमसन्देहं। तस्य सरसः सुवर्णमयाः सोपानानि सुवर्णपद्मैः शोभितानि। हंसकादम्बसंपूर्णं चक्रवाकैश्च विराजितम्। कल्पान्ते तु तानि तत्त्वानि न विनश्यन्ति कदाचन। वेदाः शास्त्राणि पुराणानि श्लोकाः गीतानि अक्षराणि च, कालस्य विभागाः—काला, काष्ठाः, मुहूर्ताः, लवाः, तृटयः, पलानि, घटीश्च—सर्वे तत्रैव सरसि साक्षात्संस्थिताः। वर्षाणि युगानि च तत्रैव तिष्ठन्ति। गन्धर्वाः, अप्सरसो, यक्षाः, सिद्धाः, किम्पुरुषाश्च, ब्रह्मा, रुद्रः, कालः, लोकपालाश्च महाबलाः, तेऽपि तत्र बहून्युगानि कल्पपर्यन्तं वसन्ति, हे व्यास। तद् सरः दिव्यवृक्षसम्पन्नं पारिजातगुणयुक्तं च। क्वचित् तत्र मयूराः नृत्यन्ति, क्वचित् कोकिलाः गायन्ति। तद् सरः सुन्दरं, रम्यरूपं, तस्मात् तस्य नामापि ‘सुन्दर’ इति प्रसिद्धं। तत्र विष्णुः साक्षात् स्थितः, शङ्करः शक्तिसंयुक्तः भगवांश्च विराजते। अर्धपक्षं वा पूर्णपक्षं वा यः पुमान् तत्र सुन्दरकुण्डे वसति, स धर्मिष्ठः। तत्र ये पक्षिणः, कीटाः, पतङ्गाश्च म्रियन्ति, ते शिवलोकं यान्ति। यः तत्र तिलान्, गावः, गजान्, अश्वान्, भूमिं वा ददाति, शय्यादानानि, विविधदानानि च तत्र यः प्रयच्छति, तस्य महाफलम्। शृणु चान्यदपि, हे व्यास, सुन्दरकुण्डस्य परमं प्रसिद्धं फलम्। कश्चन पिशाचः तत्र शिवरूपं धारयित्वा मोक्षं प्राप्तवान्। सः सर्वपापात् विमुक्तः, ब्रह्महत्यादिकर्ता अपि चेत्। कः स पिशाचः, किं पापं कृतवान्, कथं पुण्यतीर्थसम्बन्धः तस्य जातः, इत्येतदपि शृणु, यः श्रवणमात्रेण सर्वपापकृदपि शुद्ध्यति। दक्षिणदेशीयो देवलनामकः ब्राह्मणः तत्र आसीत्, द्विजातीनां अधमः। स गुरुद्रोही, द्यूतप्रियः, दुष्टः, गुरुघातकः, गुरुपत्न्यपि दुष्टकर्मा। निषिद्धान्नभक्षी, वेदशास्त्रविहीनः, विश्वासघातकः, दर्पयुक्तः, चौरसङ्गप्रियः, पापकृदपि। स मार्गे बहूनि प्राणिनः स्वपापेन हतः। तत्रैव कश्चन ब्राह्मणः आसीत्, संयमी, वेदवेदाङ्गविद्। तस्य पत्न्यपि पितृगृहे प्रतिष्ठिता, स तां स्वयमेव नीतवान्। तस्याः पत्न्यः रूपसम्पन्ना, सौन्दर्यगुणयुक्ता च। पतिस्मृत्या शोकाकुला सा, पतिसंयोगवियोगेन दुःखिता। हृष्टया सा सती पतिसहितं दह्यमाने चितायामारूढा। तं पापकृतं मार्गे राजपुरुषाः गृह्णीयुः, राजगृहं नीत्वा, राज्ञे दर्शितवन्तः। तत्र दारुणे वृक्षकुहरे तस्य ग्रीवायां रज्जुं बद्ध्वा तं लम्बितवन्तः। तस्य तेन कर्मणा स रौरवनरकं गतः।