पूर्वं तु सर्वे पापिनः पतिताः, यथार्थं तेषां प्रत्येकस्य पतनं अभवत्। तस्मादारभ्य सर्वे नरकस्य गह्वराः अपि तत्र सन्ति। तथापि तव निवासे कस्यापि दुःखस्य शब्दः न श्रूयते। केवलं एकः एव लोके आगतः, यः मृत्युपतिं न वशं याति। यदा धर्मराजः दूतानां परमं वचनं श्रुतवान्, तदा स विस्मयेन पृष्टवान्—कस्य पुण्यबलात् अयं परमपापी मोक्षं प्राप्तवान्? पृथिव्यां महाकालस्य शुभे महावने, तत्र, हे दूताः, ये पृथिव्यां शिप्रायाः जलं स्पृशन्ति, तेषां मनसा, कायेन, वाचा च विविधानि पापानि क्रियन्ते। यः कश्चन, यत्रकुत्रचित्, 'शिप्रा, शिप्रा' इति उच्चरति, पुरुषः वा, यत्र यत्र शिप्रायाः जले कीटाः, पतंगाः, जलनिवासिनः च सन्ति, अन्यत्र महापापं कृत्वा, ये शिप्रायाः तटे अन्ते शरणं गच्छन्ति, माधवमासे आगते, श्रेष्ठपुरुषाः तत्र स्नानं कुर्वन्ति। पापयुक्तराजस्य मांसं अपि यदा वायुः हरति, तदा सरः, कूपः, वा तडागः सततं शुभफलप्रदः भवति। तस्मात् तापी नदी दशगुणं पुण्यवती, गोडा ततोऽपि अधिका, शिप्रा तु दशगुणं महान्, शुद्धा, पापनाशिनी च। दमनस्य देहस्य मांसं यदा शिप्रायाः संस्पर्शं प्राप्तम्, तदा तस्य मोक्षः अभवत्। एवं अवन्त्यां पृथिव्यां रम्या नदी अस्ति। धर्मराजस्य वचनं श्रुत्वा दूतगणः विस्मयेन अभवत्। पुराणेषु अपि शिप्रायाः परमं माहात्म्यं कीर्त्यते। दमनस्य मोक्षः, शिप्रायाः परमं माहात्म्यं, एवं वर्णितम्। इदं 'शिप्रायाः माहात्म्यं' नाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः अवन्तिकाण्डे, पंचमस्कन्धे, स्कन्दमहापुराणे समाप्तः। पाताले यथा अमृतभवा नागैः पूजिता प्रसिद्धा, एवं एकदा रुद्रः भिक्षां इच्छन् नागलोकं प्रविष्टः। स दुःखितः 'भिक्षां देहि' इति वचनं उच्चरयन् गृहात् गृहम् अगच्छत्। तदाऽसौ क्रोधेन रक्तलोचनः, त्रिशूलधारी, तृष्णया पीडितः, तत्र एकविंशति अमृतपात्राणि आसन्। तत्र आगत्य, पूज्यः शम्भुः, सर्वजीवोत्पत्तिस्थानम्, तानि अमृतपात्राणि रिक्तानि कृतवान्, ततः तस्मात् स्थलात् निर्गतः। 'कस्य कर्म एतत्? किं जातम्? अमृतं कुतः नष्टम्?' इति नागाः चिन्तितवन्तः। पूर्वं च महान् अपराधः विषये सन्देहः अभवत्। 'कस्मात्, कोपितः, अस्माकं उत्तमं अमृतं हरितवान्?' इति तैः उक्तम्। तदनन्तरं सर्वे नागाः, स्वपत्नीभिः, पुत्रैः च सह, कृपया युक्ताः, तदा निर्गुणवाणी उच्चैः उक्तवती—'शम्भुः भिक्षां याचन्, तृष्णया पीडितः, गृहे गृहे गतः। भोगवत्यां नगरे पिनाकिनं कश्चन भिक्षां न दत्तवान्। अतः सर्वं अमृतं पात्रान्ते नष्टम्, हे श्रेष्ठनाग। तत्र शिप्रा नाम प्रमुखा नदी अस्ति। केवलं दर्शनात् सर्वे पापानि नश्यन्ति। तत्र देवेश्वरं पूज्य, ततः तत्त्वं कर्म कुर्याः।' एवं शिप्रायाः माहात्म्यं, दमनस्य मोक्षः, रुद्रस्य भिक्षाटनं, नागानां अमृतनाशः, शिप्रायाः पुण्यं च, धर्मराजस्य वचनैः, निर्गुणवाणी च, पुराणेषु कीर्तितम्।