तदा सहस्रकिरणः तेजस्वी देवः दृष्टिपथात् अन्तर्धानम् अगच्छत्। ततः राजा भास्करस्य शरीरात् उत्पन्नं अद्वितीयं सूर्यस्य रूपं प्राप्तवान्। तत्र स्थले ‘घोषार्ककुण्ड’ इति प्रसिद्धिः अभवत्। ततः स राजा सुरूपविन्यासैः शीघ्रं शुद्धया उत्तमया भक्त्या च आदरपूर्वकं सूर्यरूपं पूजितवान्। सदैव तद् स्थलम् ‘रतिकुण्ड’ इति विख्यातम्, सर्वपापनाशनम् इति च। तत्र स्नानदानाभ्याम् परमं तेजः प्राप्त्यर्थम् उपदिष्टम्। प्रसिद्धं तद् कुण्डं, अतुलनीयम्, सर्वकामफलप्रदं; उचितेन विधिना तत्र आचरन् मनुष्यः निःसंशयं सर्वाभिलषितं फलम् प्राप्तुम् अर्हति, हे मुनिवर। रतिकुण्डे ब्राह्मण, तथा च कुसुमायुधकुण्डे अपि—यत्र यदि दम्पती स्नानं कुर्यात्, धर्मकामाः जनाः विधिपूर्वकं स्नानं कर्तव्यम्। तदा रति-मनमथौ तस्य प्रसन्नौ भवतः। प्रथमं रतिकुण्डे, ततः कन्दर्पकुण्डे स्नानं कृत्वा, विशेषतः रति-कन्दर्पस्य पूजनं कर्तव्यम्। तदा सर्वकामाः लभ्यन्ते—किञ्चित् संशयः नास्ति। चन्दनं, अगुरु, कर्पूरम्, कस्तूरी, कुङ्कुमं च यदा सम्यक् उपयुज्यते, तदा रति-कन्दर्पयोः तुष्टिः निःसंशया सिध्यति। पश्चिमदिशायां स्थितः कुसुमायुधकुण्डः तत्र स्नानं कृत्वा, मन्त्रेश्वरं परमं दृष्ट्वा, पुरा रामः देवानां कार्यं सम्पन्नं कृत्वा, निर्मलं कर्म आचरितवान्। तत्र स्नानं कृत्वा, इन्द्रियैः जितैः, स्वर्गगमनाय सन्नद्धः अभवत्। तस्य स्थलस्य उत्तरतः श्वेतपद्मैः नीलोत्पलैः शोभितं रम्यं सरः अस्ति। मन्त्रेश्वरस्य महिमा कस्यापि वर्णनातीतः; न कदापि तस्य तुल्यं लिङ्गं आसीत् न भविष्यति च। सुगन्धितैः पुष्पैः, धूपैः, विविधैः लेपैः, पुष्पैः च तस्य अभिषेकः कर्तव्यः। तद् कृत्वा, निःसंशयं मोक्षः तस्य हस्ते वर्तते। तस्य पूजनं कृत्वा, बुद्धिमान् सर्वपापेभ्यः विमुक्तः भवति; तत् महाप्रयत्नेन जनैः सर्वार्थसिद्ध्यर्थम् कर्तव्यम्। विस्फोटादिभिः संकटैः पीडिताः अपि जनाः तत्र शरणं प्राप्नुवन्ति। तस्य उत्तरतः तत्रैव ‘वन्दिती’ इति प्रसिद्धा देवी अस्ति। कोपितराजेन यः जनः शृंखला-बन्धनादिभिः बद्धः भवति, तस्य मोक्षार्थं तस्याः तीर्थयात्रा श्रद्धया प्रयत्नेन कर्तव्या। गन्धैः, पुष्पैः, धूपैः, दीपैः च पूजनं कर्तव्यम्। बन्धनस्थजनानां तुष्ट्यर्थं ब्राह्मणभोजनं दातव्यम्, हे तपोधन। तस्य उत्तरतः तत्रैव ‘चुडकी’ इति पृथिव्यां प्रसिद्धा देवी अस्ति। यदा कार्याणि अत्यन्तं अनिश्चितानि भवन्ति, अथवा संकटे स्थितः जनः तस्याः पुरतः अङ्गुष्ठनादं कर्तव्यम्। दीपदानं तत्र सर्वकामप्रदं प्रशस्तम्। ततः पूर्वदिशायां उत्तमं तीर्थम् अस्ति। यत्र द्विजैः स्नानं, दानं, पूजनं च कृतम्। शुभे भाद्रपदस्य कृष्णचतुर्दश्यां वार्षिकी यात्रा आचर्यते। तद् परमं तीर्थं ‘महारत्न’ इति प्रसिद्धम्। हे मुनिश्रेष्ठ, तत्र स्त्रियः अपि रात्रिव्रतम् उत्सवम् आचरन्ति; पुरुषैः श्रद्धया प्रयत्नेन स्नानं कर्तव्यम्।