मारिचेः कश्यपः समुत्पन्नः, तस्मात् सर्वाणि भूतानि प्रतिष्ठितानि। तत्रैव महाकालवने नन्दना अपि सन्निहिता आसीत्, सा सदा तत्र महाकालं महेश्वरं सेवते स्म। तत्र बिन्दुसरो नाम परमं मानससरो विख्यातम्, यः मुक्ताफलसमूहैः विभूषितः रत्नप्रभया च शोभते। यानि किञ्चिद् दिव्यानि वस्तूनि विश्वमण्डले सन्ति, तेनैव आत्मसंयोगेन मानवाः अत्र प्रतिष्ठिताः। सर्वेऽत्र परस्परं मिश्रिताः, सर्वे चामृतकल्पाः सन्ति। तत्र स्त्रियः सुराङ्गनासमानाः, सदा यौवनसंपन्नाः। देवैः, दानवैः, गन्धर्वैः, किन्नरैः, नागैः, राक्षसैः सह, अत्रैव अमराणां निवेशनं अस्ति; एवं अमरावती समुत्पन्ना। स्नानदानादिकं कृत्वा, महेश्वरं साक्षात् पश्यति जनः, सर्वान् भोगान् आप्नोति, मृतः शिवपुरं याति। एवं पञ्चचत्वारिंशदधिकषट्चत्वारिंशतितमेऽध्याये 'अमरावतीवृत्तान्तः' नामकः अध्यायः, अवन्तीमाहात्म्ये पञ्चमेऽवन्तीखण्डे श्रीस्कन्दमहापुराणे समाप्तः। विशाला नाम नगरी सर्वेषु लोकेषु प्रसिद्धा, गीयते च। तस्याः पूर्वं ब्रह्मणा उक्तं वचनं अहं प्रवक्ष्यामि। देवः उमया सहैकाकी तस्मिन्वने विचरन् आसीत्। तत्र दशविधरूपेण विष्णुः, लोकमातृगणाश्च सन्निहिताः। कल्पविकल्पाः, लिङ्गरूपाणि च चत्वारिंशदधिकाष्टषष्टि संख्या सन्ति। पितरः, लोकपालाः, सिद्धाः च सिद्धिदाः, किन्नराः, दिव्यगन्धर्वाः, रम्यरूपाः अप्सरसः, यक्षाः, गुह्यकगणाः, पिशाचाः, नागाः, राक्षसाः च—सर्वे तत्र उमापतिं देवदेवं शंकरं जगतां शरण्यं सम्पूज्य, मृदुभिः वाक्यैः सम्बोधितवन्तः। "एते महाभागाः ध्याननिष्ठाः, तव स्तुतिपरायणाः। वातवृष्ट्यतपदुःखिताः एते सर्वे न तिरस्कर्तव्याः। यथायोग्यं तेषां रमणीयं निवासस्थानं प्रदेयम्। यदि ते रोचते, भगवन्, मम एषः अभिलाषः—सर्वभूतमनोहरं रम्यां पुरीं स्थापय। सा बहुयोजनविस्तीर्णा, दिव्या, सुरप्रियापि च। दिव्यसंकल्पयुक्ता, दिव्यरम्यदेशा, विपणिविक्रयस्थानैः, शिखरचत्वरैः च पूर्णा। सा स्फटिकभित्तिभिः, वैडूर्यतलैः निर्मिता, लोहितरत्नसोपानैः, शोभितद्वारशाखाभिः, रत्नमणिमयान्तःपुरद्वारैः। प्रतिगृहे सुवर्णस्तम्भैः, पताकाभिः, ध्वजैः च भूषिता। तत्रापि सरः, कूपः, तडागः, जलाशयः शुद्धाः। हंसबकसंपूर्णा, मयूरकुलैः शोभिता। केषुचित् स्थानेषु मयूरा नृत्यन्ति, अन्यत्र कोकिलाः गायन्ति। सैव पुरुषस्त्रीसमूहैः पूर्णा, सर्वाश्रमाश्रमिभिः पूजिता। चन्द्रमालावद् तोरणमालाभिः सा दीप्तिमती। तत्रैव रम्या अलका पुरी कुबेरप्रासादचिह्निता।