गिरिगुहासु च तमसि गुह्येषु च दृश्यमानः, गृहेषु रम्येषु सरसिषु च, सभासु च सर्वत्र शोभमानः कुमुद्वतीपुष्पैः सुसज्जितः सरोवरः उज्ज्वलति। नद्यः, सर्वे सरांसि, तडागाः, कूपाः, प्लवगः च—सर्वत्र कुमुद्वती सर्वकालं विकसितं तिष्ठति। ये पुरुषाः एकाग्रचित्तया कुमुद्वत्यां श्राद्धं कुर्वन्ति, तेषां श्राद्धं अक्षयं भवति; पितृभ्यः दत्तं अक्षयं भवति। यत्र यत् कर्म क्रियते, तत् सर्वं अक्षयं भवति। इति कुमुद्वतीमहात्म्यवर्णनं, अवन्तीमाहात्म्ये, पञ्चमे स्कन्दपुराणे, पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः। शृणु, भगवन् व्यास, यथा ब्रह्मा देवेषु उक्तवान्। अहं ते विस्तारतः कथयामि, तपोधन। मारीचः कश्यपः अतिदुःखसाध्यं तपः अकरोत्। पतितपर्णैः वायुनैः जीवन्, वायुभोजनः, जितेन्द्रियः। शृणु, द्विजश्रेष्ठ, मम अतुलानि वचनानि। तव वंशः चन्द्रसूर्ययोः यावत् स्थास्यति। अदितिः तव धर्मपत्नी, त्वया सह तपः अकरोत्। सर्वे तव पुत्राः विष्णुना सह, इन्द्रेण सह, जाताः भविष्यन्ति। त्वं ऋषिसत्तम, पापरहितः प्रजापतिः भविष्यसि। इति उक्त्वा, देवी तत्रैव अन्तर्धानं गता। कश्यपः दक्षकन्यया अग्निना च सह तत्र आश्रयम् अकरोत्। मारीचेः कश्यपः जातः, तस्मात् सर्वं स्थापनं अभवत्। नन्दनः अपि तत्र, महाकालवने उत्तमे, आसीत्। सा सदा महाकालं महेश्वरं तत्र सेवते स्म। बिन्दुसरोवरः परममानससरोवरः प्रसिद्धः। मोतीसमूहैः सुसज्जितः, रत्नदीप्त्या उज्ज्वलः। यानि दिव्यानि वस्तूनि विश्वमण्डले सन्ति, तेनैव आत्मसंयोगेन मानवाः अत्र स्थापिता। सर्वे परस्परं मिश्रिताः, सर्वे अमरसमाः। नार्यः अप्सरसः तुल्याः, सदा यौवनयुक्ताः। देवैः, दानवैः, गन्धर्वैः, किन्नरैः, नागैः, राक्षसैः सह—अत्र अमराणां निकेतनम्; तस्मात् अमरावती उत्पन्ना। स्नानदानादिकं कृत्वा, महेश्वरं पश्यति। सर्वान् भोगान् लभते; मृतः शिवपुरीं गच्छति। इति अमरावतीवर्णनं, अवन्तीमाहात्म्ये, पञ्चमे स्कन्दपुराणे, षट्चत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः। विशाला सर्वेषु लोकेषु प्रसिद्धा गीताच च। तस्माद् अहं तव ब्रह्मणा पूर्वं उक्तं कथयामि। देवः उमया सह, वनं एकाकी विचरन्। तत्र विष्णुः दशधा, देव्यः च लोकजननीः। कल्पप्रवृत्तयः लिङ्गरूपाणि च चतुश्चत्वारिंशत्, चौर्याः।