शृणु, भगवन्, मया पद्मावत्याः केवलदर्शनात् स एव तापो निवृत्तः, शुद्धोऽहमभवम्। सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वा, विशुद्धचित्तः प्रसन्नः चास्मि। तां पद्मावतीं पवित्रां सर्वकामफलप्रदां दृष्ट्वा, दुःखं नास्ति, न दरिद्रता, नाज्ञानं, न चेन्द्रियाणामसाम्यं किञ्चन। सर्वे मित्रभावेन परस्परं सहायकाः सन्ति। रमणीयानि उद्यानानि, वनानि, निकुञ्जाश्च तत्र सन्ति। विविधरत्नैः, सुवर्णपात्रैश्च शोभितं तदस्ति। यत्र शंकरः सदा उमया सहितः निवसति। सदा चन्द्रकान्तिमयैः किरणैः प्रकाशमानं तद् दृश्यते। सदा विकसद्भिः, श्यामैः, यौवनरूपधारिभिरिव शोभते। पर्वतगुहासु, तमसि च गुहागर्भेषु, गृहेषु रम्येषु सरःस्वपि, सभामालासु च सर्वत्र तद् विराजते। तत्र सरांसि पूर्णविकसितकुमुद्वत्याः पुष्पैः शोभमानानि। नद्यः, सर्वाणि सरांसि, तडागानि, कूपाः, पल्वलानि च तत्र सन्ति। सर्वेषु ऋतुषु कुमुद्वती सदा विकसति। ये मनसा एकाग्रतया कुमुद्वत्यां श्राद्धं कुर्वन्ति, ते अक्षयश्राद्धफलमवाप्नुवन्ति; पितृभ्यः दत्तं दानमपि अक्षयं भवति। यद् यद् कर्म तत्र क्रियते, तत् सर्वमक्षयमेव भवति। एवं पञ्चचत्वारिंशः अध्यायः समाप्तः, 'कुमुद्वत्याः माहात्म्यवर्णनाख्यः', अवन्तिक्षेत्रमाहात्म्ये, स्कन्दमहापुराणे पञ्चमे खण्डे एकाशीतिसहस्रश्लोकसंख्यायाम्। शृणु, भगवन् व्यास, कथं ब्रह्मा देवान् प्रति भाषितवान्। तदहं ते सम्यगाख्यास्यामि, तपोनिधे। मारीचः कश्यपः परमदुर्निवार्यं तपः कृतवान्। पत्रभोजनः, वायुभक्षः, जितेन्द्रियः सन् सः स्थितः। शृणु द्विजश्रेष्ठ, ममातुल्यं वचनम्। त्वत्तः, प्रिय, चन्द्रसूर्ययोर्यावत्कालं वंशः भविष्यति। अदितिः पतिव्रता तव भार्या सह त्वया तपः कृतवती। सर्वे तव पुत्राः, विष्णुप्रमुखाः, इन्द्रसहिताः, जाताः भविष्यन्ति। त्वं ऋषिश्रेष्ठ, पापरहितः प्रजापतिः भविष्यसि। इत्युक्त्वा देवी तत्रैव अन्तर्धानमगात्। कश्यपः दक्षकन्यया सह वह्निना च तत्र शरणं गतः। मारीचेः कश्यपः जातः, तस्मात्सर्वमिदं प्रतिष्ठितम्। तत्रैव नन्दनः अपि आसीत्, तस्मिन्महाकालवने श्रेष्ठे। सा सदा महाकालं महेश्वरं तत्र सेवते स्म। बिन्दुसरो नाम श्रेष्ठं मानससरो विख्यातम्। तद् मुक्ताफलसमूहैः विभूषितम्, रत्नप्रभया च दीप्तिमान्। यानि किञ्चिद् दिव्यानि वस्तूनि विश्वमण्डले सन्ति, तेनैव आत्मसंयोगेन मानवाः अत्र प्रतिष्ठिताः। सर्वे परस्परसम्बद्धाः, सर्वेऽमृतोपमाः। स्त्रियः अपि सुराङ्गनासमानाः, सदा यौवनशालिन्यः। तत्र देवैः, दानवैः, गन्धर्वैः, किन्नरैः, नागैः, राक्षसैः सहैव सर्वत्र रमणीयता दृश्यते।