एवं उक्त्वा भगवान् शिवः सर्वदेवानां सन्निधौ तत्रैव तिरोभूत्। तस्मिन्नेव क्षणे त्रिपुर नाम्ना दैत्यस्य दुष्टस्य विजयार्थं वृषध्वजः महाबलिः देवीं महिषैः महायज्ञैः पशुभिः पुष्पैः जलैः हविषा च सम्पूज्य स्तुतिं चक्रे। स दुर्गां भगवतीं शुभां संसारसागरात् तारणकर्त्रीं स्तुत्वा, रक्ता नाम्ना दैत्यरक्तमज्जसुरामत्तां रक्तदन्तां देवीं च स्तुत्वा, कृष्णवर्णां महिषवाहिनीं यक्षैः सेवितां सिंहासने स्थितां च स्तुत्वा, मनः प्रसन्नं कृत्वा ध्याननिष्ठः चण्डिकां सुमुखीं सम्पूज्य तस्याग्रे प्रकटिता देवी उवाच— "यद् यद् त्वया अभिलषितं, लोकानां हिताय, तत् सर्वं ददामि। येन महादैत्यः त्रिपुरः देवकण्टकः मया हन्यते। मया, देवश्रेष्ठ, दैत्यविनाशाय परमस्त्रं दत्तम्।" ततः शिवः महत् पाशुपतास्त्रं हस्ते गृहीत्वा, शम्भुः शीघ्रं दैत्यविनाशाय उत्तोल्य, स्तुतिं कृत्वा शब्दैः निर्गतः, देवाः तं पृष्ठतः अनुगच्छन्। ततः शंकरः मायायुद्धेन तं मायाविनं त्रिधा विदारयामास। तत्र ऋषयः सिद्धाः सुराः च जयशुभाशंसा ददुः; अप्सराः नृत्यन्ति, गन्धर्वाः मधुरं गायन्ति। ततः सर्वजीवेषु गृहेषु जयध्वनिः अभवत्। तस्मिन्काले महोत्सवैः महादानैः यज्ञाः प्रारभ्यन्ते। दैत्यवधात् त्रैलोक्ये कीर्ति प्रतिष्ठिता। तत्र अवन्ती नाम्ना उज्जयिनी पापविनाशिनी पुरी नाम्ना प्रसिद्धा अभवत्। अद्यारभ्य, व्यास, ये उज्जयिन्यां शरणं गृहीत्वा निवसन्ति, तेषां देहे पापं किल्बिषं वा न तिष्ठति। विद्याच्छायार्थी शिवं, धनार्थी कुबेरं, पुत्रार्थी पुत्रेशं, सुखार्थी सूर्यं उपसर्पति। यः भाग्यशाली सदा अस्मिन्पुर्यां निवसति, सः शतकोटियुगाधिकं कालं तत्र स्थायि भवति। यः एतां पुण्यकथां पठति वा शृणोति— शृणु व्यास, पुण्यवतीमेतां कथां। कदाचित् सर्वरत्नानि दुष्टैः प्राणिभिः नष्टानि। ततः सर्वे देवासुराः समुद्रं मथितुम् आरब्धवन्तः। कूर्मपीठं कृत्वा, तत्र रत्नानि प्राप्नुवन्। तस्मात् तदा देवासुरयोः दुःखम् अभवत्। तेन कर्मणा देवासुरसम्भूतं विवादं शमितम्। समुद्रतीरे विविधानि रत्नानि अवशिष्टानि। "शीघ्रं समुद्रं मथ्यताम्, विचारः न आवश्यकः," इति उक्तम्। समुद्रमथने कौस्तुभं रत्नं प्राप्तम्। ततः धन्वन्तरिः उत्पन्नः, चन्द्रः अपि तत्र जातः। उच्छैःश्रवा अश्वश्रेष्ठः, अमृतं, रम्भा च अनन्तरं प्रकटिताः। तथैव पाञ्चजन्यः शङ्खः मुरशत्रोः हस्ते स्थितः। एवं चतुर्दश विविधानि रत्नानि प्राप्तानि। तत्र गत्वा सर्वे समागत्य परस्परं मन्त्रयन्ति। तदाऽभूत् महान् कोलाहलः, नारदः पुनः आगतः।