पूर्वं तत्र सति, स्वाहा-स्वधा-वषट्-शब्दानां अभावः आसीत्। न देवालयाः, न वा शिवार्चनं तत्र दृष्टम्। न च सन्तः साधवः, न मानवेषु दया, न मान्यते च मानुषत्वम्। एवं तस्मिन् नगरे, व्यास, इयं जगत् विनाशस्य समीपे समुपस्थितम्। तस्य दुष्टस्य प्रभावात्, सर्वे देवगणाः शक्तिहीनाः सन्तः, विनाशस्य समीपं प्राप्ताः। तदा देवाः परस्परं संश्रित्य, मन्त्रयित्वा, दुःखस्य कारणं चिन्तयन्तः समागच्छन्। ततो देवैः सह सः पुरुषः श्रेष्ठं महाकालवनं गतः। तत्र अवन्तिनगरे, या सर्वतीर्थैः पूजिता, ते समागताः। तत्र रुद्रसरोवरे स्नानदानजपहोमादिकं कृत्वा, ब्रह्मा उवाच— "देवदेव महादेव, भक्तानां भयापह, त्रिपुरो नाम दानवानां स्वामी देवविनाशकः अभवत्। सः त्रयाणि महानि पुराणि स्थापयित्वा, स्वच्छन्दं विचरति। एवं कृत्वा, सर्वाणि भूतानि चराचराणि विनाशयामास। सर्वे मुनिवनानि, तपस्विनां आश्रमाः च विनष्टाः। अतः सर्वे देवाः राज्यविहीनाः पराजिताः अभवन्। अद्य तु तस्माद् दुष्टत्रिपुरात् देवाः मर्त्यवत् विचरन्ति। तस्मात् सर्वैः उपायैः तस्य नाशः चिन्तनीयः।" एवं ब्रह्मणः स्थिरचित्तस्य वचः श्रुत्वा, शिवः उवाच— "अहं तस्य दुष्टासुरस्य विजयाय उपायं करिष्यामि। यूयं च स्वविजयाय तपः कुर्वन्तु।" इति उक्त्वा, सः शिवः सर्वेषां देवतानां साक्षात् तत्रैव अन्तर्धानमगात्। ततः तस्मिन्नेव त्रिपुरविनाशाय, वृषध्वजः महाबलिं पशून् पुष्पाणि जलं च समर्प्य, देवीमर्चयन् ताम् स्तोतुम् आरब्धवान्। सः दुर्गां भगवतीं शुभां संसारसागरात् तारिणीं स्तुतवान्। रुधिरमज्जासिक्तां रक्तदन्तां रक्ताख्यां दानवमदनां स्तुत्वा, कृष्णवर्णां महिषवाहिनीं यक्षैः सेवितां सिंहासने स्थितां च स्तुतवान्। एवं पूजयित्वा, समाधौ स्थितचित्तः, सुमुखी चण्डिका तस्य पुरतः प्रकटिता, वाक्यमब्रवीत्— "यद् यच्छ्रेयः लोकानां त्वया याचितं, तत्सर्वं ददामि। येन त्रिपुरं महासुरं देवकण्टकं हनिष्यामि। मया हि परमास्त्रं दानवानां विनाशाय दत्तम्।" ततः महत् पाशुपतास्त्रं हस्ते गृहीत्वा, शंकरः तदनन्तरं दैत्यविनाशाय शीघ्रं तदस्त्रं संप्रेरयत्। स्तुतिं कृत्वा सः तत्र निर्गतः, देवाः च तं पृष्ठतः अनुगच्छन्। शंकरः मायायुद्धेन तं मायाविनं त्रिधा चकार। तदा मुनयः सिद्धाः सुराः च विजयाशिषः ददुः। तत्र अप्सरः नृत्यन्ति, गन्धर्वाः मधुरं गायन्ति स्म। ततः सर्वेषु जीवगृहेषु जयध्वनयः प्रववुः। तस्मिन् काले, यज्ञाः महोत्सवाः च महादानेन सह प्रवृत्ताः। दानववधात् त्रिषु लोकेषु कीर्तिः प्रतिष्ठिता। एवमेव सा पुरी अवन्ती वा उज्जयिनी पापनाशिनी इति प्रसिद्धा जाता।