कनकदानव इति नाम्ना वीर्यवान् पुत्रः तस्यासीत्। स कदाचित् कोपेन युक्तेन इन्द्रेण सह संग्रामे युध्यन् हतः। ततः सः शंकरं प्रार्थयन् कैलासं शंकरस्य निवासं जगाम। स भयभीतः, अश्रुपूर्णलोचनः, करुणया विनयेन प्रार्थयामास। तस्य शक्रस्य वचनानि श्रुत्वा शरणागतवत्सलः प्रभुः तथा चकार। महादेवः तदा विश्वरूपं भीषणतमं रूपं धारयन् प्रादुरभवत्। भैरवारावणाद्याकारैः पातालचरप्रतीमैः रूपैः सः विराजमानः। सिंहचर्मवसनः, व्याघ्रचर्मोत्तरीयधारी च, सदा महाशैलसमानजङ्घाधरः, एवं रूपं धारयित्वा भगवान् दानवदैत्यानां भयहरः अभवत्। तत्रैव एकं सरः उत्पन्नम्, यत् सर्वैः देवैः नित्यं पूज्यते। पूर्वं तत्र महतोऽङ्गुष्ठेन कोटिसंख्यकपापानि विदारितानि। तथैव अगस्त्येन कोटिसंख्यकतीर्थानि स्थापितानि। तत् दृष्ट्वा सर्वे देवाः कल्याणकाङ्क्षिणः तत्र स्नानं कृतवन्तः। अन्धोऽसुरः अपि, स्वपुत्रस्य संग्रामे निहतत्वं श्रुत्वा, स्वसेनया सह तत्र यत्र देवाः स्थिताः, आगतः। तस्मिन्नहनि, दैत्यान् महायुद्धाय सज्जान् दृष्ट्वा, त्रिनेत्रः महाकालः देवान् उवाच— "मा भैष्ट" इति। तस्य क्रुद्धस्य विकृतनेत्रे दीप्तयः दिवं पूरयामासुः। स तद् नेत्रम् विसृज्य, तद् देवान् प्रति गतं, पतङ्गवत् विनष्टम्। स तद् शतधा विदार्य, बाणैः ताडितवान्। शम्भोर्बाणैः निवारिताः, इव कमलानि मधुभिः, प्रमुखाः योधाः दिव्यैः स्थाणोः समीपं शरणागतैः सुरैः निहताः। महेशेन अपि सः स्वं अनन्तशरैः विदारितम् अपश्यत्। शतानि मायानां कुशलः सः अन्धकारमायां निर्मितवान्। शम्भुः भयभारं वहन्, भग्नचित्तः भूमौ विचरन्, पुनः पुनः "क्व स दुष्टः गतः? न दृश्यते" इति उक्तवान्। तत्रैव एकं पुण्यतीर्थं समुत्पन्नम्, यत् वागन्धकं इति प्रसिद्धम्। मार्गशीर्षस्य शुक्लपक्षे नवम्यां श्रद्धया, यत् किमपि शिवाय पितृभ्यश्च समर्प्यते, तत् अक्षयम्। तदा देवाः अन्धकारेण आवृताः महता संत्रस्ताः। एवमेव, तस्मिन्नेव समये, मनुष्याणां मध्ये सूर्यसमः व्यासः स्वतेजसा तं तमः नाशयन्, दैत्यान् प्रकाशे प्रकटितवान्। तं मानवसूर्यं विविधैः स्तवैः देवाः स्तोतुम् आरब्धवन्तः। तस्मात्, हे मुने, देवैः तस्मै 'नरदीप' इति नाम दत्तम्। यः नरः नरदीपं दृष्ट्वा, विशेषतः दिनस्य संधौ, संक्रान्तौ, ग्रहणे, विषुवे वा, गीतवाद्यपूर्वकं, अष्टाङ्गप्रणिपातेन प्रणम्य स्तवैः सह पूजयेत्, स सर्वपापैः विमुक्तः भवति—even ब्रह्महत्या यदि अपि तस्य। सप्तजन्मार्जितपापान्यपि तस्य नश्यन्ति।