शक्तिं धारयन् स देवसेनापतिः सुरसेनया अभिषिक्तः पूजितश्चाभवत्। स गङ्गेयः कार्तिकेयः गुहः स्कन्दः उमासुतश्चेति प्रसिद्धः, कुमारः शक्तिधरः—एतेषु षोडश नामसु तस्यैव कीर्तिः श्रूयते। एवं महाऋषे, महासेनः दैत्यानां विनाशकः समुत्पन्नः। स प्राचीनकाले सम्यगभिषिक्तः, भूषितः, जटाजूटमपि सम्यक् विन्यस्य अभवत्। महेश्वरः तमभिषिक्तं महावीर्यं महासेनं शस्त्राणि दत्त्वा प्रहृष्टः सुतं प्रति इदं वचनमुवाच—“वत्स, त्वं देवेन्द्रस्य सौम्यकारणस्य रक्षणं कुरु।” तदा गर्वितगणसमुद्रे महोत्सवसमये शङ्करः तेषां भोज्याभिधानानुसारं नामानि न्यधात्। ये वटफलकामिन्यः, ताः वटमातरः इत्युच्यन्ते। ये च शम्भुना क्रीडार्थं पौलासानां भक्षणाय प्राप्ताः, तासां सर्वासां दर्शनं शुभदं, पिशाचप्रभावनाशनं च। एवं शक्तिं प्राप्य महाव्रती महासेनः सुरसेनापतिः, समृद्धिं सम्यग् राज्यं कण्टकवर्जितं देवेन्द्राय दत्त्वा, दैत्याधिपतिं हत्वा, स गङ्गासुतः महाबलः, विजयी अभवत्। ततः व्यास महाभाग, महासेनस्य शक्त्या विदारिते भोगवत्यां, पृथिव्यां ये पुण्यक्षेत्राणि, ये च समुद्रेषु सन्ति, तानि सर्वाणि समुपस्थितानि। तस्मात् त्रिषु लोकेषु कोटितीर्थं परमपवित्रं विज्ञायते। यः कोटितीर्थे स्नात्वा कोटीश्वरशिवं पश्यति, पितृभक्तः पण्डितः तत्र श्राद्धं यः करोति, यद् यद् तत्र पितृकार्यार्थं दीयते, यश्च तस्मिन्पुण्ये स्थले दुग्धदोहिनीं गाम् ददाति, तस्याः शरीरस्थलोमपर्यन्तं, कुलपरम्परायाश्च, यावत्फलम् लभते। यः शक्तिधरं पूर्णिमायां वा अमावास्यायां वा पश्यति, यः श्रेष्ठपुरुषः तत्र तीर्थे जलप्रवेशं करोति, पितृभक्तः यः तत्र वृषस्य मोक्षं करोति, सः शतं कपिलानां दानफलात् अधिकं फलमवाप्नोति। सरसि अपि यः संयतात्मा स्नानं करोति, स पितृवत् भवति। यः मातृणां कृते रात्रौ तैलाहुतिं ददाति, यः विष्णुपुष्करिण्यां चैत्रे फाल्गुने वा स्नाति, स सर्वपापैः विमुक्तः विष्णुलोकं याति। श्रीमदभयेवरभक्त्या संयतचित्तः सः लोके महादानशीलो राजर्षिरूपेण जायते। अगस्त्येश्वरं दृष्ट्वा, उपवासं कृत्वा, संयतात्मा, स्वयमेव यथाशक्ति सुवर्णरजतयोः अगस्त्यप्रतिमां निर्माय, फलेन पुष्पैश्च विधिवत् तं पूजयेत्। सप्तधान्यानि तेषां फलानि च तत्र समर्पयेत्। एवं सप्तवर्षपर्यन्तं व्रतमेतदाचरेत्। “नमस्ते कुम्भयोनये मित्रावरुणात्मजाय” इति स्तुत्वा, “व्यास, शृणु, अर्घ्यदानेन लभ्यमानं फलं” इत्युक्त्वा, मृत्युसमये स्वर्गं गच्छति, सफलश्चेद् उच्चकुले जायते। एवं व्यास, एतेन महात्मना महासेनकथया, कोटितीर्थमाहात्म्येन च, पुण्यस्य माहात्म्यं विस्तरशः कथितम्।