तपसा समन्विता पार्वतीं दृष्ट्वा ब्रह्मचर्यवयःस्थितः शिवः तां निरीक्ष्य सन्देहं कृतवान्—युवा वयसि, तन्वी कट्याः, सुकुमाराङ्गी सा किमर्थं तपस्यास्ति? तदा पार्वती सत्यं मधुरं च उत्तरं दत्तवती। हरः तस्याः वचनं श्रुत्वा, मनसा विचिन्त्य, स्वस्य अर्थे हर्षितः अभवत्। गिरिकन्यायाः वचनं श्रुत्वा, सा सहनं न शशाक, तदाऽपि त्रिनेत्रधारिणी, त्रिशूलपाणिनी, स्वं रूपं प्रकाशयामास। भवानी भगवन्तं दृष्ट्वा लज्जिता अभवत्, नम्रवदना स्थितवती; अहं पार्वतीं हरितुं प्रयत्नं करोमि इति उक्त्वा देवः अन्तर्धानं गतः, देवी तु पितुः गृहम् प्रत्यागच्छत्। तत्र आगत्य, सर्वे भगवंतं स्मृत्वा प्रणम्य, हिमवान् गृहस्थाने महर्षिभिः सह शिवः संवादं आरब्धवान्। तैः 'एवं भवतु' इति अनुमोदितम्, शम्भुना सह विवाहाय व्यवस्था कृतम्। हिमवान् हस्तपादप्रक्षालनार्थं जलं दत्तवान्, आसनानि च यथायोग्यं स्वीकृतानि। हिमवान् 'दत्तम्' इति उक्त्वा, विवाहदिनं निश्चितम्। सर्वे शङ्करं प्रति 'शिवा हिमवता दत्ता' इति उक्त्वा, ब्रह्मा, इन्द्रः, अन्ये च देवाः विवाहसामग्रीं सज्जीकृतवन्तः। शङ्खनादः, मृदङ्गध्वनिः, ब्रह्मणा सह अन्यैः अमरैः सह विवाहोत्सवः अभवत्। विधिविधानानुसारं विवाहं कृत्वा, शिवः स्वं धाम पुनः प्रत्यगच्छत्। इत्यनन्तरं, त्रस्ताः देवाः अग्निं प्रेषितवन्तः, यः महेश्वरं प्रति गतः। अग्निः लज्जितः शिवस्य बीजं स्वमुखे स्थापयामास। ततः अग्निना निष्कासितं बीजं गङ्गायाः मध्ये पतितम्। सप्तर्षिपत्न्यः स्नानार्थं जाह्नवीं गता। तद्दृष्ट्वा, तदग्निः इति मन्यन्त्यः, तत्र यथेष्टं तपः कृतवन्त्यः। ततः षड्वक्त्रः, कटिप्रदेशे द्वारात् शीघ्रं जातः। ऋषीणां भीत्या, सर्वाः स्त्रियः उद्विग्नाः अभवन्। षष्ठीभिः एकीकृत्य, षड्वक्त्रः श्वेतपर्वतस्य शिखरं प्राप्तवान्। शुक्लपक्षे प्रथमदिवसे प्रकटितः, द्वितीयदिवसे पूर्णः अभवत्। चतुर्थे दिवसे, सर्वाङ्गसंपन्नः षड्वक्त्रः द्वादशाक्षः प्रकटितः। श्वेतारुणप्रभया त्रैलोक्यं दीप्तवान्। ततः ब्रह्मणा समागत्या विधिविधानानुसारं अभिषेकः कृतः। गौर्या तस्य वाहनं मयूरः नियुक्तः। कृत्तिकाभिः पुत्रकामनया, शूलधारणः तेन पालितः। शूलं धारयन्, देवसेनया अभिषिक्तः, पूजितः च अभवत्। गङ्गेयः, कार्तिकेयः, गुहः, स्कन्दः, उमासुतः—एते तस्य नामानि। कुमारः, शूलधारः—षोडश नामानि तस्य सन्ति। एवं महासेनः, दैत्यनाशकः, जातः। प्राचीनकाले अभिषिक्तः, अलङ्कृतः, जटाः व्यवस्थिताः। अभिषेकं शस्त्राणि च प्राप्त्वा, महेश्वरः महासेनं दत्तवान्—"पुत्र, इन्द्रस्य सौम्यकारणं रक्ष" इति। तदा, गर्वितसेनानां समुद्रे महोत्सवः उत्पन्नः। शङ्करः तेषां भोज्यनामानुसारं नामानि नियुक्तवान्। वटफलकामाः वटमातृनाम्ना प्रसिद्धाः।