सर्वे देवाः सन्निहिताः, परमसत्ये लीनं तं देवमध्यान्ति, किं कारणं तस्य ध्यानस्य, न ज्ञायते। तत्र तु दक्षस्य कन्या सती, यौवनस्य उत्कर्षे स्थित्वा, निवसति। सा क्रुद्धा अभवत्—'मम पतिः आमन्त्रितः नास्ति'—इति। सती अन्यं पतिं न चिन्तयति, केवलं भवमेव पतिर्भवेत्, तस्यै इच्छा। 'कथं शङ्करः मम पतिर्भविष्यति?'—इति सा मनसि चिन्तयति। ततः देवाः समागताः, सेनानाशं पुरस्कृत्य। ते देवाः स्तुतिं कृत्वा, वाक्यं प्राहुः। ब्रह्मा तदा देवेषु उक्तवान्—'कारणं ज्ञातं, विचारितं च।'—इति। 'तस्मात्, हे देवेश्वराः, तथा कार्यं कुरुत, यथा देवेशः पार्वत्याः कामं कुर्यात्।'—इति। ततः मेरौ समागम्य, पुनः यज्ञं अकरोत्। देवः स्वशरीरात् सेनापतिं सृजितुं निश्चितवान्। एवं निश्चित्य, देवेश्वरः शीघ्रं कामं आह्वयत्। 'हे काम, तथा व्यवस्थितं कुरु, यथा देवः देवीं कामयेत्।'—इति। हरिवचनं श्रुत्वा, कामः स्मितं कृत्वा, वाक्यं प्राह। तस्मिन्नेव क्षणे, कामवाक्यं श्रुत्वा, शक्रः प्रवृत्तः। मधुं मित्रं च प्राप्त्वा, कामः स्वया सह निर्गतः, यत्र देवेशः देवदारुवने वसति। कामः आम्रवृक्षस्य छायायाम् स्थित्वा, अत्याकर्षणीयं बाणं सज्जीकृतवान्। देवः ध्यानं व्रतं च परित्यज्य, हृष्टः अभवत्, किन्तु न तुष्टिः न च चेतना। सः कामं आम्रवृक्षस्य छायायाम् स्थितं, क्रोधपूर्णं दृष्टवान्। तदा देवः, स्वजनैः सह, शीघ्रं तस्मात् स्थलात् अदृश्यः अभवत्। सती पतिं भस्मीकृतं दृष्ट्वा, गाढशोकवशा विलपितवती। तां सख्यं दुःखितां सान्त्वयन्, करुणया सान्त्वनं अकरोत्। अनङ्गः कर्मणि अनुपस्थितः अपि, सखीनां कार्यं विधिपूर्वकं साधयति। तदा शम्भोः ध्यानात्, निश्चितं सिद्धिः भविष्यति। तस्मात् पुत्रः उत्पद्यते, शरीरयुक्तः, प्रद्युम्नः नाम, तव पतिर्भविष्यति। तस्मिन्नेव काले, देवी उमा हिमवतः गृहे एतत् चिन्तयति—'कथं देवः पतिर्भविष्यति? कथं कामः पुनः सृज्यते?'—इति। एवं चिन्तयित्वा, सा स्वसख्यः संगृहीत्वा, एकत्र अभवत्। वर्षार्तौ, सा व्योम्नि स्थित्वा; शीतकाले, जलमध्यं शयिता। तस्याः तपोबलं दृष्ट्वा, शिवः ब्रह्मचर्यवयस्यां तां अपश्यत्। 'किं, यौवनसंपन्ना, तन्वी, सुकुमाराङ्गी?'—इति सः विचिन्तयति। सा सत्यं मधुरं च वाक्यं प्रत्युवाच। हरो विचार्य श्रुत्वा, स्वकार्ये हृष्टः अभवत्। गिरिकन्यायाः वचनं श्रुत्वा, सा न सहनशीलाः अभवत्; स्वस्वरूपं त्रिनेत्रं त्रिशूलधारिणीं प्रकटयति। भवानी, भगवन्तं दृष्ट्वा, लज्जिता अभवत्, मुखं नमयित्वा स्थित्वा; अहं पार्वत्याः हरणार्थं यत्नं करोमि। एवं उक्त्वा, देवः अदृश्यः अभवत्, देवी पितुः गृहम् प्रत्यागता। तत्र आगत्य, ते प्रणम्य, परमेश्वरं स्मरन्ति। ततः देवः, हिमवत्पतेः गृहे सर्वान् ऋषीन् संबोधितवान्। ते 'एवं भवतु' इति सम्मत्य, शम्भुना सह व्यवस्था अकरोत्।