सनत्कुमारः उवाच—नारायणः अपि तदा शङ्खं सम्यक् स्थाप्य सप्रेमं शङ्खध्वनिं चकार। स एव दिवाकरः, देवानां प्रभुः, तेजस्वी, दाहकानां श्रेष्ठः, वरदः, निष्पापः, विष्णुः, इन्द्रस्य अनुजः, रश्मिभूषितः, विश्वरूपः, सूर्यः, प्रचण्डतेजाः, देवदेवः, गम्भीरसलिलः, परमतेजोनिधिः, जगदुत्पादकः, जगद्विभावनः, जगन्नाथः, बलवान्, शुद्धः, प्रभाकरः, वातवाहननाथः, गृहः, गृहनिर्माता, हंसः, हरिताश्वः, हविर्भुजः, सतां पूजितः, अतीतानागतवर्तमानेषु सारः, त्रैलोक्याभरणः, पुण्यतीर्थः, सर्वदिक्प्रवणः सूर्यः, कालः, युगान्ताग्निः, स्वयमेव कालः, कालचक्रः, यज्ञप्रियः, विश्वविधाता, विस्तारकर्ता, विश्वरूपः, सर्वकर्मसाक्षी च सः। तस्मिन्नेव दिने ब्रह्मा प्रभाते रक्तप्रभः प्रादुरभूत्। विष्णुः तदा दिव्यं नामाष्टशतानां संहितां जपन् आसीत्। यः सर्वत्र निरवद्यः, यस्य मार्गः सर्वत्र शुभः। सः परमं तेजः, बुद्धिं, महदायत्तिं, ज्ञानं, परमं पदं च प्राप्नोति। केशवस्य मुखं पद्मरागमणिसदृशं सूर्यसमानं च दृष्ट्वा, केशवस्य च सूर्यस्य च समीपे यत् स्थानं तद् 'रेणुतीर्थ' इति प्रसिद्धम्। एवं केशवादित्यस्य माहात्म्यं वर्णितं, अवन्तिक्षेत्रमाहात्म्ये पञ्चमेऽवन्तिखण्डे श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसहस्रसंख्यायां संहितायां त्रयस्त्रिंशत्तमोऽध्यायः समाप्तः। तत्रैव काले शम्भुः स्वयम् एकदा स्कन्दस्य सौम्यजटाः सुशोभनाः अकार्षीत्। तत्रैव, तारेण हते, सुरारिणा, कथं स्कन्दः जातः इति ज्ञातुमिच्छामि। सनत्कुमारः पुनरुवाच—पुरा सुरासुरयुद्धे सुराः असुरैः पराजिताः। तत्र देवाधिपः तपसा तिष्ठन्, महादेवः तुष्टः साक्षात् शक्रं प्रति स्थितवान्। 'हे परमेश्वर, सुरेभ्यः महाकमन्दलीं दातुमर्हसि। सेनापतिषु महासेनं देहि, यो देवेषां भयहरः स्यात्' इति प्रार्थितः। एवं उक्त्वा भगवान् हरः सर्वभूताधिपः अन्तर्धानमगात्। स देवदारुवने ज्ञानध्यानपरायणः स्थितवान्। तत्र मनः संयम्य, योगिनः ध्यानप्राणायामाभ्यासे मग्नाः आसन्। सः कस्यार्थं ध्यानं कुर्वन् इति न जानिम, स परमसत्ये लीनः आसीत्। ततः दक्षस्य कन्या सती यौवनसंपन्ना तत्र वसति स्म। सा कोपिता, 'मम पतिः न निमन्त्रितः' इति रोषमावहन्। सा अन्यं पतिं न चिन्तयामास, केवलं भवमेव पतिं कर्तुमिच्छन्ती। 'कथं शङ्करः मम पतिः भविष्यति?' इति चिन्तयामास। तदा देवाः समागत्य सेनापतिं पुरः स्थापयित्वा, स्तुतिं कृत्वा, वचनमूचुः। ब्रह्मा तदा देवांश्च उक्तवान्—'कार्यं विदितं, चिन्तितं च।' 'तस्मात्, हे देवेशाः, एवं कुरुत, यथा महेशः पार्वत्यां स्पृहयति।' ततः मेरौ समागम्य पुनः यज्ञं चक्रुः।