पूर्वदिशायाः वध्वा भूषणभूतः प्रभामण्डलः, मन्दाकिन्याः प्रियतमः, जगद्विभूतिर्दीपः, सविता देवः, ब्रह्म स्वरूपः, सत्यम्, शुभम्, लोकाधिपः, नभसां स्वामी, मुनिभिः स्तुतः, विश्वरूपः—एष एव सर्वं ब्रह्म। अहं, प्रसन्नचित्तः, कराभ्यां शिरसि कुमुदसदृशं अञ्जलिं स्थापयित्वा, त्वां भक्त्या अद्य स्तुतवान्। नमः सवित्रे, एकचक्षुषे जगतः, सृजनस्थित्यन्तहेतवे। सविता उवाच—यत्नेन ते वरं दास्यामि, यद् यद् मनसि तव। मम दर्शनं कदाचित् निष्फलं न भवति। अर्जुनः उवाच—एष एव मे वरः, सर्वेषां वरेषु श्रेष्ठः। ये मानवाः भक्त्या त्वां नित्यं स्तुवन्ति, नमन्ति च, तेषां यद् यद् मनसि काम्यं, तत् दातव्यं—एष मे वरः। सूर्यः तं वरं दत्त्वा, शुभानि वचनानि प्रोवाच—यः पुरुषः, हे नरश्रेष्ठ, त्वया रचितेन स्तोत्रेण मां स्तोष्यति— ततः सनत्कुमारः उवाच—नारायणः अपि शङ्खं स्थापयित्वा, सम्यक् तं शङ्खं प्रज्वाल्य। दिनकरः, देवाधिपः, दीप्यमानः, ज्वालिनां श्रेष्ठः, वरदः, विष्णुः, निष्पापः, इन्द्रस्य अनुजः, रश्मिभूषितः, विश्वरूपः, सूर्यः, तीक्ष्णतेजाः, देवदेवः, गम्भीरजलः, दीप्तिरत्नः, जगदुत्पादकः, जगदाधारः, जगदीश्वरः, बलवान्, शुद्धः, तेजस्वी, वातवाहनाध्यक्षः, गृहः, गृहकर्ता, हंसः, हरिताश्वः, हविभुक्, सत्कृतः, भूतभविष्यद्वर्तमानसारः, त्रैलोक्याभरणः, तीर्थः, सर्वदिशां सूर्यः, कालः, युगान्ताग्निः, कालचक्रः, यज्ञप्रियः, सृष्टा, विस्तारकर्ता, विश्वः, शुभाशुभकृत्यानां साक्षी— प्रभाते ब्रह्मा, रक्तवर्णः, दीप्तिमान् अभवत्। विष्णुः दिव्यं नामाष्टशतं जपितवान्। तस्य सर्वत्र मार्गः शुभः, कदाचित् विघ्नः नास्ति। सः परमं तेजः, बुद्धिं, महाफलम्, ज्ञानं, परमपदं च प्राप्नोति। केशवस्य मुखं पद्मरागसूर्यसदृशं दृष्ट्वा, केशवसूर्ययोः समीपे 'रेणुतीर्थ' नाम स्थानं अस्ति। एवं केशवादित्यस्य माहात्म्यं, अवन्तिक्षेत्रमाहात्म्ये, पञ्चमावन्तिखण्डे, श्रीस्कन्दमहापुराणे एकोन्याशीतिसहस्रग्रन्थे, त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः समाप्तः। तत्र शिवः कदाचित् स्कन्दस्य शुभजटाः निर्मितवान्। तत्र, तारकासुरं हत्वा, देवशत्रुं, स्कन्दस्य जन्म कथं अभवत्? इच्छामि ज्ञातुम्। सनत्कुमारः उवाच—पुरा देवासुरयुद्धे, देवाः असुरैः पराजिताः। तत्र, देवाधिपः, तपसा, हे मुने, महादेवः तुष्टः, शक्रं पुरतः स्थित्वा, 'हे परमेश्वर, देवेषु महासेनपतिं दत्तुम्', 'सर्वसेनापतिषु महासेनं, देवभीतिनाशकं दत्तुम्'—इत्युक्त्वा, हरः, सर्वभूतनाथः, अन्तर्धानम् अगच्छत्। देवदारुवने सः ज्ञानध्याननिष्ठः स्थितः। तत्र, संयतचित्ताः, ध्यानप्राणायामाभ्यासं कृतवन्तः, हे मुने।