सा तु देवी तैरेव वाक्यैः सन्दिष्टा विंध्याचलमगच्छत्। सा केवलं तानि कर्माणि तानि पूर्ववचनानि च स्मरामास। मम हेतोः, हे हिमालयकन्ये, सर्वेषां लोकानां मध्ये या शोभनतमा सा त्वमेति स्मृतम्। स एव तैः वचोभिः उक्त्वा, दृष्टेः तव अन्तरधीयमानः तत्रैव गतवान्। ततस्तस्मिन्काले जगत्सर्वं मोहमहाभयेन व्याप्तमभवत्। स्वगृहाणि परित्यज्य सर्वेऽपि गाढशोकमगच्छन्। तदा जगत्सर्वं तमसा छन्नं निर्जीवमिव वनमभवत्। यतः रुद्रस्य त्रिणि नेत्राणि सूर्यचन्द्राग्निरूपेण स्थितानि। तस्मिन्नत्यन्तभीषणे तमसि जातमुपलभ्य सर्वे जिज्ञासुः सञ्जाताः स्वकार्यसिद्धये चिन्तामापन्नाः। हीनरुद्रेण तु न सूर्यचन्द्राग्निज्योतिषां सम्भवः। तदा ते समवोचन्—"भगवन्! मुनिवर! सिद्ध! ऋषे! निशाचर! क्व गतः प्रियः? कं प्राप्तवान् प्रभो? अस्ति किमपि ते समीपे वा क्वचित्? कुतश्चित् किमपि प्राप्नोषि वा? कुतश्चिन्मूलं वा जलं वा मनःशान्तिं वा लभसे?" इति। एवं परस्परं करुणया संवादं कुर्वन्तः, ये भूतानि भूमिगह्वरनिवासिनि तानि तत्र स्थितानि। तेषां न सूर्यः, न चन्द्रमा, नान्ये महाग्रहाः सन्ति। कस्य प्रकाशेन ते समतलविकटस्थलानि पश्यन्ति? कः समं सञ्चरन् शतशः मनःकामान् प्रयच्छति? समशय्यायां, जले, नौकायाम्, व्याधौ वा, उत्तमः सेवकः; विदेशे मित्रं, उष्णे छाया, शीतकाले धूमरहिताग्निः; तथा च सर्वदा सर्वेषां शतशः मनःकामदः सदा अस्ति। एवं वदन्तः, हे व्यास, ते मधुराणि वचनानि शुश्रुवुः। न तु जानन्ति सः कुतः स्थितः, कः वा वक्ता—स एव केशवः भगवान्। एकं दानं सदा यथार्हं कल्पद्रुमसमं स्मृतम्। तत् सर्वैः दातव्यमिति सत्यं शृणु। येन उत्तमदीपः निर्मितः येन च तमसा नाशः कृतः, स एव दीपः स्थिरः शुद्धः सुखदः स्थिरः सूर्यसदृशप्रभायुक्तः, तस्य प्रकाशेन गोकर्णः शान्तिमवाप्तवान्। सर्वे सर्पाः शेषमुख्याः अपि, तत्रैव समूहशः न समुत्थिताः। पर्वतेषु, सागरेषु, वनेषु, उपवनेषु च, पञ्च दिव्यकन्दान् पयसा संयुत्य भुञ्जानाः, चन्द्रवर्धितशाल्यन्नं सप्तविधं ताम्बूलं च, रमणीयशय्यायां रम्यकाननदेशेषु च, परस्परं परिष्वज्य सर्वे मिलित्वा मुदिताः। सूर्यतापभीतः चन्द्रकिरणशीतभीतः च मुक्ताः, यतः सूर्यस्य तापः दाहं जनयति, चन्द्रस्य किरणाः शीतलतां ददाति। ते सुवर्णदीपान् निर्माय द्विजातिभ्यः पुनः पुनर्ददुः। तत्र त एव स्वर्गात् अष्टगुणाधिकसुखेन सुखेन वसन्ति। एष रहस्यं त्वां कृपया प्रकटितम्।