व्यास महाभाग, तत् पुण्यस्थानं यच्च तत्र स्थितं लिङ्गं सुलभं न भवति, दुर्लभं हि तत्। यः कश्चन संयतेन्द्रियः श्रावणमासे सौराष्ट्रदेशे सोमनाथं सम्प्राप्य तत्र पूजनं करोति, स प्रतिदिनं पुण्यफलमवाप्नोति। तत्र अनरकाख्ये तीर्थे स्नात्वा महेश्वरं दृष्ट्वा, पापिनः दुःखिताश्च केन पापेन तत्र पतन्ति? कथं दुष्कृतिनः प्राणीस्तत्र गच्छन्ति? एतानि सर्वाणि नरकाणि, व्यास, शृणु, यानि तत्र संस्थितानि। अपायलोकत्वेन प्रसिद्धानि, दुःखदायिनः सर्वे। रौरवः, सूकरः, रौद्रः, तालः, विनाशकः, कुम्भीपाकः, क्रकचनः, देवातिदारुणः, अधोमुखः, अस्थिभङ्गः, यन्त्रपीडनश्च—एते चान्ये च नरकाः परमभीषणाः सन्ति। ये नराः पापकर्मसु रमन्ते, ते एतेषु पतन्ति। तत्र विविधैः घोरैः क्लेशैः तेषां पापानि क्षीयन्ते। यमदूतैः ते महावृक्षाग्रेषु लम्ब्यन्ते, दह्यमानलोहशूलैः, कांटयुक्तदण्डैः, सर्वदा दीप्ताग्निना च विशेषतः। यो मिथ्याशाख्यं ददाति, पक्षपातयुक्तं भाषते, सुरापायी, ब्रह्महन्ता, चौरः, सुवर्णस्य च गोप्ता, गर्भघातकः, गुरुघ्नः, गोघ्नश्च—हे मुनिश्रेष्ठ—एते च, यश्च समर्पितं अन्नं परित्यजति, तप्तलोहमध्ये पच्यन्ते। कुम्भीपाकं स गच्छति, शिरसा अधः, पादाभ्यां ऊर्ध्वम्। स्वामिनं यः विश्वासघातं करोति, स उग्रः दीप्तकुम्भे क्षिप्यते। परदारगामी क्रकचनं प्रविशन्ति। यो देवद्विजपितृद्वेष्टा, रत्नदूषकः, पितृदेवताचार्यसेवायां यो निष्ठुरः, चाण्डालप्रदानकर्ता, स शिरसा अधः पतति नरके। कृतघ्नः, निन्दकः, क्रूरः, मिथ्याप्रमाणदाता, छद्मकृत्, लाक्षारस-मांस-यवागू-तिल-मद्यभोजी, मधुचौरः, ग्रामनाशकः—एते वैतरिणीं नदीं यान्ति। मनसा, वाचा, कर्मणा च तां महतीं नदीं प्राप्नुवन्ति। यो विहितविधिना पर्वतान् अतिक्रामति, स तिक्तपत्रवनं याति। ते कृष्णसूत्राख्यं घोरं नरकं गच्छन्ति। चाण्डालस्त्रीसंगयुक्तौ नरकं पततः। मित्रद्वेष्टा विशेषतः, तु मलिनेन भक्ष्ये पच्यते। स्वपुत्रोपदिष्टा नराः श्वभक्ष्यं पतन्ति। तत्र पापकृदः क्लेशायागताः पच्यन्ते। ये बहु पापानि कृत्वा प्रायश्चित्तं परित्यजन्ति, तेषां परमं प्रायश्चित्तं शिवस्मरणमेव। यः शुद्धः, यस्य सर्वपापानि नाशितानि, स नरकं न गच्छति; तस्य देवानां प्रभोः पुरतः दीपदानं कार्यम्।