ये द्वौ पुरुषौ केवलं दृष्ट्वा, यमलोकं न पश्यन्ति जनाः। यदि ब्रह्महाऽपि भवेत्, स यमस्य लोकं न पश्येत्। तौ दिव्यरूपसमन्वितौ यदुवंशे अवतीर्णौ, महातेजस्विनौ च आसाताम्। कंसं च चाणूरं च हत्वा, उग्रसेनं नृपं स्थापयामासतुः। अथ तयोः पुत्रं हतं दृष्ट्वा, कश्चित् पप्रच्छ—‘तव पुत्रे हते, अहं ते किं करवानि?’ तदा सर्वं साध्यते, हे कृष्ण, यत् तव किञ्चिदपि दुष्करं नास्ति। उज्जयिन्यां गच्छ; तत्र तवं विज्ञानं सम्प्राप्स्यसि। तौ वेदान् सर्वं चाचारं जिह्वाग्रे धारयन्तौ, सर्वविद्याविशारदौ जातौ। षट् चत्वारिंशद्याः दिवरात्र्यः, हे मुने, तेन आश्चर्येण कर्मणा तौ सिद्धिमगच्छताम्। ततः स मुनी मनसा चिन्तयामास—‘इमे इव चन्द्रसूर्यौ समागतौ।’ ब्राह्मणः शिष्यैः सह महाकालवनं प्रविवेश; तस्मिन्नेव काले रामः केशवश्च शिष्यैः सह प्रविश्य, महाकालं प्रणम्य, स केशवं सम्बोधितवान्। स सदा साधूनां मूढानां च सुखदः आसीत्। कंसमुख्याः सर्वे नृपाः युवाभ्यां हताः; अधुना, हे निष्पाप, मुनिसिद्धदेवप्रभृतीनां कल्याणं तव कर्तव्यम्। ‘एवमस्तु’ इत्युक्त्वा, स तत्र प्रणम्य निर्जगाम। तेषां मध्ये कः नाम तादृशं आश्चर्यम् अवदधात्? तदा तयोः परस्परं आलिङ्गनस्य समये महान् शब्दः उत्पन्नः। अहं न जानामि, यदुवृष्ण्योः तौ वीरौ जातौ इति। तदा स रामेण सह तुष्टः उवाच—‘आचार्यस्य अर्थे किम् अहं ददामि?’ स प्रार्थितवान्—‘मम मृतं पुत्रं लवणसिन्धौ प्राप्तं त्वत्तः इच्छामि।’ प्रभासतीर्थयात्रायां तं अत्र आनय। तदा महान् दैत्यः पञ्चजनः मकररूपधारी, तस्मै वचनम् अब्रवीत्। ततः तं पञ्चजनं मकररूपिणं हत्वा, बलवान् स सागराधिपतेः गृहात् सुलभेन तम् आदाय अगच्छत्। स चिन्तयामास—‘स यमलोकं गतः’ इति; तदा वरुणं प्रति वचनं उवाच। पूर्वं दैत्यदानवाः स्वबलदर्पिताः हताः। या रथः तव समर्पितः, शत्रुसूदनेन धार्यते— तेन रथेन, मृत्युपतिं युद्धे जित्वा, अहं बालकं दृष्टवान्; तं रथं सुरासुराः युद्धे दुराराध्यं तस्मै दत्तवन्तः। ततः हरिः रत्नैः भूषितं रथं ददर्श। स विविधैः आश्चर्यरूपैः शोभितः, गरुडध्वजः आसीत्। स रथः सुरदानवराक्षसाधिपैः अपि अजय्यः। तस्य चत्वारः सुन्दरचक्राः सहस्रसूर्यसमानप्रभाः आसन्। स रथः घोरः, महान् शब्दः, पक्षिराजध्वजः च आसीत्। तं रथं दक्षिणतो परिक्रम्य, देवताभ्यः प्रणम्य, ततः जनार्दनः, लोकनिवासः, शीघ्रं यमलोकं प्रतिपेदे। तत्र शार्ङ्गधन्वा शङ्खं दध्मौ। तदा नरके पापाचारनिष्ठिताः नराः, तेषां शस्त्राणि मन्दानि अभवन्, सर्वाणि बन्धनानि शक्तिहीनानि च। असिपत्रवनं नाम खड्गपत्रवनं पत्ररहितं अभवत्। भैरवाभैरवकुम्भीपाकावाचिकाख्याः घोराः नरकाः अपि तदा शान्ताः।