एवं महादेवेन शापवरौ लब्ध्वा तैः सर्वैः सुरश्रेष्ठैः साक्षात् विराञ्चिं स्तुतिभिः प्रीणितवन्तः। तदा ब्रह्मणः वचनेन सर्वे द्विजश्रेष्ठाः सन्तुष्टाः अभवन्। तत्र केचन ऋषयः ऊचुः— "वेदान् वयम् वृणीमहि" इति। अन्ये तु ऊचुः— "यदा पितामहः प्रीयते, किमर्थम् अर्थेन?" इति। "वरदानात् शान्ताः समृद्धाः लोकाः अस्माकं स्युः" इति कामयमानाः केचन। तदा तस्मिन्नर्थे ते परस्परं युद्धाय उद्युक्ताः। केचिद् ऋषयः उदासीनाः, केचिद् मौनम् आस्थिताः। तत्र तीर्थेषु एषः श्रेष्ठः, क्षेत्रेषु अपि अयम् उत्तमः इति कीर्तितम्। एवं संवादानन्तरं स ऋषिप्रवरः तत्रैव निवासमकरोत्। तत्र तान् केवलं दृष्ट्वा यमलोकः न दृश्यते स्म; ब्रह्मघ्नः अपि यमस्य लोकं न पश्येत्। तत्र ते यदुवंशे दिव्यरूपसम्पन्नाः महातेजस्विनः अवतीर्णाः। कंसं च चाणूरं च हत्वा, उग्रसेनं राजानं कृतवन्तः। तदा तेषां समक्षं उक्तम्— "किं ते करवाणि, तव पुत्रो हतः?" इति। तदा उक्तम्— "हे कृष्ण, सर्वं साध्यते, किञ्चिदपि दुर्विधेयम् नास्ति।" "उज्जयिनीं गच्छ, तत्र ज्ञानं सम्प्राप्स्यसि" इति निर्देशः प्राप्तः। तत्र ते वेदान् सर्वाचारान् च जिह्वाग्रे स्थापयित्वा, सम्यगधीतवन्तः। चतुःषष्ट्यां दिवा-रात्रिषु, हे मुनिप्रवर, तद् अद्भुतं कर्म सम्पन्नम्। तदा स मुनिः चिन्तयन्, तौ सोमसूर्ययोः संयोगवत् मनसि न्यवेशयत्। ब्राह्मणः शिष्यैः सहितः महाकालवनं प्रविष्टः; तस्मिन्नेव काले रामः केशवश्च शिष्यैः सह प्रविश्य, महाकालं प्रणम्य, तेन सह संवादमकरोत्। स महाकालः सदा साधूनाम् अज्ञानिनां च सुखदः आसीत्। "युवाभ्यां कंसमुख्याः सर्वे नृपाः हताः; अधुना त्वं, हे निष्पाप, ऋषिसिद्धदेवगणानां कल्याणं कुरु" इति तेनोक्तम्। "एवं करिष्यामि" इति प्रतिज्ञाय, स प्रणम्य निर्गतः। तत्रैव तयोः आलिङ्गनसमये अद्भुतः शब्दः उत्पन्नः। को वा तेषां मध्ये तादृशं विस्मयकारीं वाचं विश्वसितुं शक्नुयात्? अहं न जानामि यद् यदुवृष्ण्योर् आविर्भावः अभूताम्। तदा स रामसहितः तुष्टः, "किं गुरोः प्रीत्यर्थं ददामि?" इति पप्रच्छ। "यः पुत्रः सागरसलिलान्तर्गतः मृतः, तम् इच्छामि" इति गुरुणा याचितम्। "प्रभासतीर्थयात्रायां तम् आनय" इति तेनोक्तम्। तदा महाबलः पाञ्चजन्यः समुद्रजन्तुरूपधारी, तस्मै वाक्यं प्रोक्तवान्। ततः पाञ्चजन्यं समुद्रजन्तुरूपिणं हत्वा, स बलवान् जलाधिपतेर्गृहात् तं सुलभेन रूपेण आदत्तवान्। स यमलोकं गत इति ज्ञात्वा, तदा वरुणं प्रति वाक्यम् उवाच। पूर्वं दैत्यदानवाः बलगर्विताः निहताः। यः रथः तुभ्यं न्यस्तः, शत्रुसूदनेन धृतः— येन युद्धे यमपतिं जित्वा बालकं दृष्टवान्; तं दृढरथं देवान् असुराश्च युद्धे दत्तवन्तः। तदा हरिः रत्नभूषितं रथं अपश्यत्। स रथः नानाविचित्ररूपैः शोभमानः, गरुडध्वजेन भूषितः आसीत्।