न तेषां पुत्राः स्थास्यन्ति, न पितृद्रव्यम्, नापि विद्या चिरस्थायिनी। ते तीव्रं याचनं कुर्वन्तः, परपिण्डोपजीविनः सन्ति। ये ब्राह्मणाः मम ताडनकाले दयां दर्शितवन्तः, त एव मम प्रियाः अभवन्। योषितः कुलोत्पन्नाः अपि मम प्रियास्स्युः। ततो द्विजातयः तम् ईश्वरं शङ्करमिव ज्ञात्वा निर्गता, रुद्रसरोवरे स्नात्वा शतरुद्रीयं जपन्तः तुष्टिमापन्नाः। अहं न कदापि मिथ्यावादी, स्वतन्त्रेषु अपि सुखस्य अभावः कथं स्यात्? ये ब्राह्मणाः शान्ताः, दमवन्तः, मयि भक्तिमन्तश्च, ये च जानार्दने भक्ताः, अग्निहोत्रपरायणाश्च, तेषां न कदापि अमङ्गलं भवति, येषां मैत्र्यास्थिता बुद्धिः। एवं महादेवात् शापं च वरं च लब्ध्वा, ते तत्र स्थित्वा विरिञ्चिं प्रार्थनया तुष्टवन्तः। तदा ब्रह्मणः वचनेन सर्वे द्विजश्रेष्ठाः सन्तुष्टाः। तत्र कश्चिदृषयः ऊचुः—"वेदान् वयं वृणीमहि" इति। अन्ये तु—"यदा पितामहः तुष्टः, किं धनस्य प्रयोजनम्?" इत्युक्त्वा, "शान्ताः समृद्धाः लोकाः अस्माकं वरदानेन सन्तु" इति कामयन्ते। ततः ते वरेच्छया परस्परं युद्धाय सज्जाः अभवन्। केचित् तु मुनयः उदासीनाः, केचित् मौनिनः अभवन्। तीर्थेषु एतत् श्रेष्ठम्, क्षेत्रेषु अपि परमं। एवं संवादानन्तरं मुनिपुङ्गवः तत्रैव निवासमकरोत्। केवलदर्शनेन यमलोकः न दृश्यते। ब्रह्महाऽपि तत्र यमलोकं न पश्येत्। ते यदुवंशे अवतीर्णाः, दिव्यरूपसम्पन्नाः महातेजस्विनश्च। कंसं चाणूरं च निहत्य, उग्रसेनं राजा स्थापयामासुः। ततः कश्चन पप्रच्छ—"त्वत्सुतस्य निधनानन्तरं मम किं कार्यं?" श्रीकृष्णोक्तम्—"सर्वमपि साध्यते, मम किमपि दुष्करं नास्ति।" "उज्जयिन्यां गच्छ, तत्र ज्ञानसिद्धिं प्राप्स्यसि" इति प्रोक्तम्। ते वेदान् सर्वाचारान् च जिह्वाग्रे स्थापयित्वा, चतुःषष्ट्यां दिवरात्रेषु तं विस्मयकरं कार्यं समापयन्। तदा चिन्तयन्, स तौ चन्द्रसूर्ययोरिव संयुक्तौ मेने। ब्राह्मणः शिष्यैः सहितः महाकालवनं प्रविष्टः; तस्मिन्काले रामकेशवौ अपि शिष्यैः सह प्रविशताम्। महाकालं प्रणम्य, सः केशवं प्रति प्रोवाच। सदा स धर्मिष्ठानाम् अज्ञातानां च सुखदः आसीत्। कंसप्रमुखान् सर्वान् नृपान् त्वयोर्योगेन हतान्; अधुना त्वं निष्पाप, मुनिसिद्धदेवदीनां कल्याणं सुनिश्चितुमर्हसि। "एवं करिष्यामि" इत्युक्त्वा, प्रणम्य सः निर्गतः। तेषां मध्ये कः नाम तादृशं अद्भुतं वचनं विश्वसयेत्? तदा तत्र शब्दः उत्पन्नः, यदा तौ परस्परं समालिङ्गितवन्तौ। अहं न जानामि यदुवृष्ण्योर्यौ वीरौ जातौ। प्रसन्नः सः रामेण सह प्रोवाच—"गुरोः कृते किं ददामि?" इति। तदा सः प्राह—"यः मे सुतः लवणसिन्धौ मृतः, स एव त्वत्तो मम अभिलषितः।