तं दृष्ट्वा मुनयः प्रज्ञया समन्विताः स्नेहेनोत्थापयन्। स सन्मुनीन् तपसा दीप्तान् प्रणम्य विनयपूर्वकं प्राह— "अहं दीनः, पापपङ्के निमग्नः, भवद्भिः उद्धृतः।" तदा तैः मुनिभिः—"वत्स, त्वं एकचित्तेन वल्मीकमध्ये स्थितः"—इति उक्त्वा, त एव तपसा युक्ताः स्वस्वदिशं जग्मुः। ततः ते कुशस्थलीं गत्वा महादेवं सम्यक् पूजयामासुः। तस्मात् प्रभोः काव्यशक्तिं लब्ध्वा सः रमणीयं काव्यं निर्ममे। ततो देवाधिपः 'वाल्मीकेश्वर' इति नाम्ना प्रसिद्धः अभवत्। एवं वाल्मीकेश्वरनाम्ना श्रेष्ठलिङ्गस्य वर्णनं कृतम्। यः श्रद्धया नमति, स रुद्रलोकसम्मानं लभते। भक्त्या यः भीमेश्वरं पश्यति, यः गर्गेश्वरं तिलतैलेन स्नापयति, चतुर्दश्यां उपोष्य तिलमिश्रिततोयेन पूजनं करोति, सहस्रगावः शुद्धभावेन ददाति, कामेश्वरं कुंकुमाद्यैः अभ्यञ्जनैः पूजयति, कार्तिकशुक्लनवम्यां चूडामणिं प्रणमति, कृष्णाष्टम्यां चण्डीश्वरं उपोष्य पूजयति, सः सर्वाणि एतानि महेश्वरतीर्थानि सम्प्राप्य पुण्यं लभते। एवं श्रीस्कन्दमहापुराणे, एकाशीतिसहस्रश्लोकसंहितायां, पञ्चमे अवन्तिकाण्डे, अवन्तिक्षेत्रमाहात्म्ये, 'शुक्रेश्वरभीमेश्वरगर्गेश्वरकामेश्वरचूडामणीश्वरचण्डीश्वरादिमाहात्म्यवर्णनं' नाम पञ्चविंशोऽध्यायः समाप्तः। अथ—"कथय मे महाकालवनस्य प्रमाणं"—इति पृष्टे, स उत्तरं दत्तवान्—"शृणु। सर्वतः योजनमात्रं विस्तृतं तद् वनं सर्वतो भूषितम्। तत्र द्वाराणि सुवर्णकलशैः शोभितानि। महेश्वरनियुक्ता बलिनः द्वारपालाः तिष्ठन्ति। पूर्वदिशि पिङ्गलेशः बालरूपेण वह्निसमप्रभः तिष्ठति। दक्षिणे योगिश्रेष्ठः कायावरोहणेश्वरः। स महेशेन नियुक्तः वरुणदिग्भागे स्थितः। शंकरस्य शक्त्या सर्वकार्याणि साधयति। ये मृत्युमुपयान्ति, ते सर्वकामदातृदैवयानैः रुद्रपुरं यान्ति। पञ्चस्वामिनः प्रतिलोमानुलोमक्रमेण प्रणम्य, सर्वपापैः विमुच्यते, जन्मकोटिसञ्चितैरपि। स एव देहेन रुद्रलोकं गच्छति। शृणु, सर्वपापनाशनं वक्ष्यामि। श्राद्धं कृत्वा, महाकालं ईशानं च प्रणम्य, ततः गणेशं पिङ्गलेश्वरं सम्प्राप्य, महाकालेश्वरं गत्वा पुनः स्नात्वा, जितेन्द्रियः स्यात्। ईशानदिशि रात्रौ उपोष्य, द्वादश्यां प्रभाते स्नात्वा यथापूर्वं गच्छेत्। त्रयोदश्यां पश्चिमे बिल्वेश्वरं पूजयेत्। अमावास्यायां शुद्धः स्नातः महाकालेश्वरं पूजयेत्। गीतनृत्यादिकं कृत्वा, प्रणम्य अपराधं क्षमापयेत्।