श्रुत्वा हि स्कन्दमहापुराणेऽवन्त्याख्ये पञ्चमे खण्डे रुद्रसरोवरमाहात्म्ये च द्वाविंशतितमं अध्यायं, यत्र सर्वं पुण्यकर्म बहुगुणितं कोटिगुणं भवति, नात्र संशयः। तत्र स्नानादिना सर्वपापेभ्यः विमुक्तिर्भवति, यथा सर्पः त्वचं विसृजति। महाकालं देवमालोक्य सहस्रगवां दानस्य फलं लभ्यते। सहस्रचन्द्रायणव्रतस्य च फलमवाप्तुमर्हति जनः। यः सुगन्धैः पुष्पैः च महास्नानपूर्वकं पूजनं करोति, स सर्वकामानवाप्नोति, यां सिद्धिं देवा अपि दुर्लभां मन्यन्ते। ऋतुकालानुसारैः सुगन्धैः पुष्पैः च शोभनैः वस्त्रैः यथाविभागं पाषाणे सम्यक् मर्दयित्वा पूजनं विधत्ते। एवं रुद्रसरोवरस्य माहात्म्यं कीर्तितम्। तत्र शिवा शुभदा पुण्या पुण्यलोकप्रदा च श्रूयते। रुद्रसरोवरे स्नात्वा कोटीश्वरशिवं दृष्ट्वा, सुरेश्वरं गन्धपुष्पनमस्कारैः पूज्य, तत्रैव भगवतः कपालं भूमौ स्थापितम्। स एव कपालमोचनं नाम, सर्वपापनाशनं इति प्रसिद्धम्। अर्धार्धपदेन, वित्तद्रोहवर्जितः, प्रणम्य, ततः श्रेष्ठं कपिलेश्वरं प्रति गन्तव्यम्। ततः समाधिना हनुमत्केश्वरं दिव्यं प्रति यायात्। अनन्तरं पिप्पलाख्यं महादेवं सनातनं प्रति गच्छेत्। भक्त्या श्रद्धया च स्वप्नेश्वरं प्रति यायात्। ततः दिशांमुखं ईशानं महादेवं प्रति यायात्। क्रोधेन्द्रियनिग्रहं कृत्वा सोमेश्वरं प्रति यायात्। ततः समाधिना वैश्वानरेश्वरं प्रति गच्छेत्, हे व्यास। ततः लकुलीशं, हस्ते मातुलुङ्गफलधारिणं, प्रति यायात्। अनन्तरं गद्याणपतिं श्रेष्ठं महादेवं प्रति गच्छेत्, यं देवा नित्यं सिद्ध्यर्थं याचन्ते पूजयन्ति च। ततश्च महाकालं सनातनं वृद्धं प्रति गच्छेत्। अनन्तरं विघ्ननाशं प्राणबलप्रभुं प्रति यायात्। तत्र स्नानादिना सर्वसिद्धयः लभ्यन्ते। पुत्रं विना न लंघयेत्, ततः दण्डपाणिं प्रति गच्छेत्। श्रद्धया भक्त्या च पुष्पदन्तं प्रति यायात्। ततः एकचित्तेन गुह्यं च महाकालं प्रति गच्छेत्। अनन्तरं ध्यानस्थितः परं दुर्वाससं प्रति यायात्। प्राणायामेन दुर्वाससं समुपसृत्य, तत्र सर्वथा पूजां कृत्वा प्राणं विसृजेत्। तं दृष्ट्वैव यमलोकं न पश्यति। तं दृष्ट्वैव बधिरता न जायते। यस्य नाम न जप्यते, तस्य तीर्थयात्रा निष्फला भवति। ततश्च भक्तिपूर्णः पुनः पुनः नमस्कृत्य वदेत्— "भो जगन्नाथ, मां संसारसागरात् उद्धर।" एवं कृत्वा सप्तद्वीपवती पृथ्वी प्रदक्षिणीकृता भवति। एवं श्रुत्वा, एषा कथा पुण्यदा, सर्वकामप्रदा, पापविनाशिनी च अवन्तिक्षेत्रस्य रुद्रसरोवरमाहात्म्यस्य माहात्म्यं प्रवदति।