यः कश्चित् ददाति, यः कश्चित् समर्पयति, यः कस्यापि नाम्नि दीयते—तत् दानं तदर्पणं च नश्यति न कदापि; तदक्षयमेव भवति। यस्याः नाम्नि स्नानं कृत्वा, तस्य मनुष्यस्य राक्षसत्वात् विमोचनं स्यात्। तस्य च नित्यं मोक्षः, तस्य वंशे न कश्चन प्रेतरूपेण जायते। सर्वपापेभ्यः स मुक्तो भवति, यथा सर्पः त्वचं त्यजति। यमस्यालयं परित्यज्य, स रुद्रस्य लोकं गच्छति, हे व्यास। अश्वमेधस्य फलं स प्राप्नोति, अत्र न संशयः। स देवः डमरुकेश्वर इति प्रसिद्धः। तस्माद् अस्य रोगभीः नास्ति, मृतः च शिवस्य पुरीं गच्छति। स इन्द्रवत् राज्यं स्वर्गं च प्राप्नोति। भोगसम्पन्नः सः कोटिशतयुगपर्यन्तं रमते। अत्रैव जनः सर्वत्र सिद्धिं जयमपि प्राप्नोति। स देवमेकं सुवर्णेन पूजयित्वा सर्वपापेभ्यः विमुक्तो भवति। न तस्य सर्पभीः, न तस्य दारिद्र्यं जायते। विष्णुमायाम् अतिवर्त्य, स परं पदं गच्छति। स महापातकात् विमुक्तो भवति, यदि ब्रह्महाऽपि स्यात्। तं देवम् एकदृष्ट्वा शतयज्ञफलं लभते। एवं चतुर्दशतीर्थयात्रावर्णनं नाम विंशतितमोऽध्यायः समाप्तः, अवन्तिक्षेत्रमाहात्म्ये, पञ्चमे स्कन्दमहापुराणेऽष्टाशीतिसहस्रसंहितायाम्। तत्र हनुमत्केश्वरनाम्नि स्थलं विद्यते, यः भोगमोक्षफलबन्धनं ददाति। यः कश्चित् शैवसरोवरे स्नात्वा हनुमत्केश्वरं पश्यति—तस्य पुरातनं चरितं कथयामि। विष्णुना रामरूपेण लङ्कायां सः हतः। स तं दुष्टं हत्वा, जनकात्मजां सीतां जग्राह। तत्र राज्यं प्राप्य, मुनिसंघेन परिवृतः सन्—तदा सः शम्भुवायुपुत्रयोः वीर्यम् अपृच्छत्। यथा महेश्वरः रणभूमौ अप्रतिमवीर्यः—एवं हनुमान् श्रुत्वा उवाच, ‘वानराणां मध्ये अहं समः।’ स लङ्कां गन्तुं लिङ्गार्थं निश्चितवान्। लङ्कां गत्वा, सः विभीषणं वचोऽब्रवीत्। राक्षसराजः तं प्रति उवाच—‘यथा इच्छसि, एवं गृहाण।’ त्रैलोक्यविजयात् पूर्वं, मम भ्राता एषः दिव्यं लिङ्गं दत्तवान्; अहं तव अद्य ददामि, हे वानर—सत्यं वदामि। ततः हनुमान् मुक्ताफलसमानं लिङ्गं जग्राह। हनुमद्वचनं श्रुत्वा, विभीषणः पुनः उवाच। प्राचीनं श्रूयते—एतत् लिङ्गं धनाधिपतेः आसीत्। रावणबन्धने तदा एव धनाधिपः—तस्य लिङ्गस्य प्रसादेन धनरक्षकः अभवत्। स सप्तमे दिने अवन्तिकानगरं प्राप्तवान्। तत्र रुद्रसरसः तीरे तद् स्थापयित्वा, सः स्नानं चकार। तद् उत्थातुम् इच्छन्, सः न शशाक। तदा देवः साक्षात् सञ्जातः, वायुपुत्रं प्रति उवाच—‘हनुमत्केश्वरः लोके प्रसिद्धो भविष्यति’ इति।