नरश्रेष्ठ व्यास, ये हर्षसिद्धिं परमानुरागेण पश्यति, या आद्या सिद्धा महादेवी चिरस्थायिनी चाकाशस्वरूपिणी, सः पुरुषः यदि 'हर्षसिद्धि' इति चतुरक्षरीयं मन्त्रं स्मरति, महायामिनवम्यां हर्षसिद्धिं पूजयति च, तदा सः नूनं पुण्यश्लाघ्या भवति। नवम्यां हर्षप्रियाया हर्षसिद्ध्याः पूजनकाले सा देवी पवित्रा शुद्धा च सर्वत्र सुखदायिनी प्रतीयते। महायामिनवम्यां महिषासुरादयः दैत्याः विनश्यन्ति, इति त्वया श्रावितम्। एवं पञ्चम्यवन्त्यधिकरणेऽशीतिसहस्रश्लोकसंख्यायां स्कन्दमहापुराणेऽवन्तिक्षेत्रमाहात्म्ये हर्षसिद्धिमाहात्म्याख्यः एकोनविंशोऽध्यायः समाप्तः। यः कश्चन सुवर्णपुष्पैः पूजयति, तस्य सिद्धिः कदापि न क्षीयते। एवं वातायक्षिण्याः माहात्म्यं समाप्तम्। भक्त्या तिलदानकर्ता राक्षसत्वं न प्राप्नोति। यद्यत् किमपि यस्मै दत्तं, तत् अक्षयं भवति। यस्य नाम्ना स्नानं कृतं, सः राक्षसत्वात् विमुक्तः। तस्य च नित्यं मोक्षः, तस्य वंशे न कश्चन प्रेतयो भवति। सर्वपापेभ्यः मुक्तः, इव सर्पः त्वचां त्यजति। स यमसदनं परित्यज्य रुद्रलोकं गच्छति। अश्वमेधफलप्राप्तिः अपि तस्य निःसन्देहं, इति व्यास। स देवः डमरुकेश्वरनाम्ना प्रसिद्धः। तस्य रोगभीः नास्ति, मृतः शिवपुरीं गच्छति। स राज्यं स्वर्गं च प्राप्नोति, यथा इन्द्रः। भोगसम्पन्नः सः कोटिशतमहाकल्पपर्यन्तं रमते। अत्रैव हि सर्वत्र विजयः सिद्धिः च लभ्यते। सुवर्णपूजया सर्वपापात् विमुक्तः भवति। तस्य सर्पभीः नास्ति, न च दारिद्र्यं जायते। विष्णुमायामुक्तः सः परां गतिं प्राप्नोति। महापातकात् अपि ब्रह्महत्यादेः मुक्तः भवति। तं देवमवलोक्य शतयज्ञफलं लभते। एवं चतुर्दशतीर्थयात्रावर्णनाख्यः विंशोऽध्यायः पञ्चमेऽवन्तिमाहात्म्ये समाप्तः। तत्र हनुमत्केश्वराख्यं स्थानं अस्ति, यः भोगमोक्षफलप्रदः। यः कश्चित् शैवसरोवरस्नानं कृत्वा हनुमत्केश्वरं पश्यति, तस्य पुण्यकथा पुरातना वक्ष्यामि। विष्णुः रामरूपधारी लङ्कायाम् एकं दुष्टं राक्षसं निहत्य, जानकीदुहितरं सीतां प्राप्य, तत्र राज्यं प्राप्य, मुनिसंघेन परिवृतः स्थितः। तदा सः शम्भुवायुपुत्रयोः वीर्यं पृष्टवान्। यथा महेश्वरः रणभूमौ अपराजितवीर्यः, तथा कपिसंघे अहं समः इति हनुमानुवाच। अहं लङ्कानगरं गत्वा लिङ्गार्थं याचिष्ये। ततः लङ्कां गत्वा विभीषणं समुपेत्य हनुमान् उवाच। राक्षसाधिपः विभीषणः हनूमन्तं प्रति — "यथेष्टं गृहाण" इति उक्तवान्। "त्रैलोक्यविजयपूर्वं मम भ्राता एतत् लिङ्गं दत्तवान्, अद्य अहं त्वां प्रति ददामि, हे कपिश्रेष्ठ, एष सत्यम्" इति विभीषणवचनं श्रुत्वा हनुमान् तद् लिङ्गं प्रगृह्य तत्र पूजां कर्तुं प्रस्थितवान्।