मनुः पुरुषश्रेष्ठः तथा राजा ययातिः, अत्रिः, भृगुः, व्यासः, तथा विप्रः दत्तात्रेयः—एते सर्वे महानुभावाः—अत्र स्नानं कृत्वा दशाश्वमेधयज्ञानां फलम् प्राप्तवन्तः। स्नानस्य फलम् दशाश्वमेधयज्ञानां तुल्यम् भवति, द्विजश्रेष्ठ। पूर्वोक्तस्य देवस्य दर्शनस्पर्शाभ्याम् अपि तत् फलम् लभ्यते। अश्वं सुन्दरं गुणवत्तं ब्राह्मणाय दातव्यम्। ततो शिवलोकमध्ये सहस्रसंवत्सराणि सम्मानितः भवति। एवं स्कन्दमहापुराणस्य अवन्त्यखण्डे, अवन्तीकुक्षिक्षेत्रमाहात्म्ये, दशाश्वमेधमाहात्म्यवर्णनं नाम सप्तदशोऽध्यायः समाप्तः। ततः, विधिपूर्वकं पूजनं कृत्वा सर्वसिद्धिफलम् प्राप्यते। अणिमा आद्याः सर्वशक्तयः, औषधिगुणाः, सर्वम् तुष्टस्य देवस्य प्रसादात् लभ्यते, अस्य विषये न किंचित् संशयः। मद्य, मांस, विविधान्नैः पूजितः देवी तुष्टाः भवति। महती नवम्यां यः महिषं देवीं समर्पयति, सः सर्वपापविनाशनं फलं प्राप्नोति। एतत् सर्वं श्रोतुम् इच्छामि, हे पापनाशिनी। सञ्ज्ञायते—सनत्कुमारः उवाच—कृतयुगादौ ब्रह्मा, लोकपितामहः, आसीत्। तदा शुभा रात्रिः पितामहस्य पुरतः स्थितवती। ब्रह्मा देवीं उवाच—हे देवी, कर्तव्यं शृणु, यथार्थार्थं शृणु। तारकः नाम दैत्यराजः, देवद्विषः, अजितः अस्ति। अतः, शुभे, यदि महेशः वरं ददाति, तस्य पुत्रः भविष्यति। शङ्करस्य पत्नी सती, दक्षस्य कन्या, हिमालयस्य कन्या रूपेण पुनः जन्म गृह्णाति, लोकपावनी। सिद्धसेव्ये हिमालयगुहायाम् सती तपः चरति। तस्याः महत्तपसा महादेवः उत्पद्यते। जातमात्रा देवी प्रकाशमयी, किंचित् बोधमात्रं धारयति। तपस्विनोः तयोः युग्मं सम्यक् योग्यम् स्यात्। तत्र, देवकार्यार्थं ऋषेः आज्ञया आचरितव्यम्। माता, गर्भे स्वस्वरूपेण तां आनन्दय। सा हास्यं करिष्यति, तदा काली नाम्ना प्रसिद्धा भविष्यति; ततः सती कोपमाविश्यति। तस्याः पुत्रः शर्वः, चन्द्रसूर्यसमप्रभः, उत्पद्यते। त्वं अपि, हे देवी, विश्वेऽजितान् दैत्यान् हन्तुम् अर्हसि। तस्याः योगेन त्वं दैत्यविनाशनक्षमः भविष्यसि। गौरी व्रतं समाप्त्य गौरी रूपेण प्रतिष्ठिता भविष्यति। तवापि स्वाभाविकांशः उत्पद्यते। वरदायिनि, लोकः त्वां एकानंशां, बहुरूपां, विविधविशेषां, सर्वकामफलप्रदां पूजयिष्यति। त्वमेव गायत्री, ओंकारमुखी, वेदवक्ता। लोकमध्ये कमला, शूद्रेषु मातरः। प्रसिद्धानां कीर्ति, सर्वदेहिनां श्रीः। अलङ्कृतानां शोभा, कर्मसुखिनां शान्तिः। समुद्रसीमान्तः, क्रीडायाः क्रीडा। एवं, हे देवी, विश्वे बहुरूपया पूजिता, सर्वकामाः निश्चितं सिद्ध्यन्ति, अत्र न संशयः। एवं देवी ब्रह्मणा स्तुता।