देवानां प्रभुना शिरःप्रक्षालनार्थं यत् जलम् उपयुज्यते स्म, तत् तत्रैव निष्कासितम्। अष्टमी तिथौ, सूर्यस्य सन्निधौ, कश्चन पुरुषः सर्वदिग्विदिग्भ्यः स्नात्वा, यथाविधि, अन्नदानं कर्तव्यमिति व्यासाय सम्यक् उपदिष्टम्। तत्र नवान्नपिण्डैः सह श्राद्धं दातव्यम्। एतत् परमं महात्म्यम् ये नराः श्रद्धया पठन्ति, ते इहामुत्र च सर्वगुणसम्पन्नान् लोकान् प्राप्नुवन्ति। तदा स भगवान् शंकरः, परं ध्येयमासाद्य, देवदेवं सूर्यं स्तुतवान्। तस्य स्तवनात् स भगवान् दिवाकरः तुष्टः, शंकरस्य समीपं समागतः, तम् इदम् उवाच— "वरं वृणुष्व, प्रजापते, वरदः अहम्, तव वाञ्छितं वरं दास्यामि।" तदा शंकरः प्राह— "भूतहिताय तवांशोऽत्र स्थातुं कृत्स्नेषु भूतेषु अस्तु।" ततः तस्मात् तेजस्विनः शंकरात् शंकरादित्याख्यं रूपं प्रादुर्भूतम्, यः लोकान् अनुग्रहीतुं समुत्थितः। धन्यं तद् स्थलं यत्र त्रिपुरान्तकः स्थितः इति कीर्तितम्। तदा ब्रह्मादयः सर्वे उत्तमाः देवाः तुष्टाः अभवन्, च तेषां सर्वेषां देवतानां दिव्यरूपाणि साक्षात् भूत्वा, सुमहत् शोभया तत्र अवतीर्णाः। यत्र शंकरादित्यस्य दर्शनं, तत्र न जरया न मृत्युनाऽपि न दुःखेन कश्चित् पीड्यते। न तत्र व्याधयः, न क्लेशाः, न दरिद्रता कदापि। न रोगः, न दरिद्रता, न बन्धुवियोगः। एतद् सर्वम् आदौ त्रिशूलधारिणा देवाधिदेवेन एव उक्तम्। तत्रैव परमं तीर्थं स्वनाम्ना संस्थापितम्। कदाचित् कालान्तरे व्यासः तत्र शिरःकपालं प्रक्षालयितुम् आगतः। स्नात्वा, तस्मिन् परमपवित्रे स्थले, कपालं भूमौ समुत्सृज्य, तत्क्षणात् ब्रह्मरक्तेन पूरितम्। तत्र श्राद्धं तर्पणं च कृत्वा, सर्वं तद् अक्षयम् भवति। मुनिवराः स्ववंशं चिन्तयन्तः तत्र निवसन्ति। यवपिण्डैः, क्षीरान्नेन, वा कर्षाण्णेन श्राद्धं विधीयते। द्वादशवर्षाणि तत्र श्राद्धं कृत्वा, पितरौ तृप्तिं निश्चितम् आप्नुतः। तेषां पितृदेवताः तृप्यन्ति, स्वर्गः च तेषां नित्यं अक्षयः भवति। एषा अक्षयता स्वयंभुवा ब्रह्मणा एवोक्ता। न वाराणस्यां, न गयायां तादृशी तृप्तिः लभ्यते। यः कश्चन अन्यस्य कामनया तत्र श्राद्धं करोति— नवम्यां, अष्टम्यां, अमावास्यायां, पूर्णिमायां वा, ब्रह्मणः, इन्द्रस्य, रुद्रस्य, देवतानां, सूर्यस्य, अग्नेः, पितृणां च, सर्पाणां, पितृगणानां, यत्किञ्चिद् भूमौ स्थितं तेषां च, कृष्णपक्षे पञ्चदश्यां श्राद्धं कृत्वा, पितृगणाः यथार्जितां तृप्तिं प्राप्नुवन्ति। श्रद्धया श्राद्धं कर्तव्यम्; तेन पितरः तुष्टाः भवन्ति। ये जनाः तत्र श्राद्धं कृत्वा पिण्डदानं कुर्वन्ति, ते सम्यक् तीर्थे स्नात्वा सर्वाभीष्टफलप्राप्तिम् आप्नुवन्ति। तेषां मनः च वित्तं च विशुद्धं भवति, कालः च विधिः च शुभः इति कीर्त्यते। तत्र दशाश्वमेधसमानं फलं लभ्यते, हे पुरुषश्रेष्ठ।