राज्ञः स्नानेन तेषु तीर्थेषु, तव पुत्रः समुत्पत्स्यते इति भविष्यद्वाणी आसीत्। दाल्भ्यस्यैव वचनेन, चमत्कृत्या कथया च, स राजा गन्धमादनं गत्वा शंकरं तोषयामास। तदा तस्मै शंकरः अवन्तिं प्रति गन्तव्यम् इति आज्ञापयामास—"अत्रैव सुतं दिव्यं प्राप्स्यसि," इति। मेरुसदृशे भूम्नि, शंकरस्य समीपे, ये त्वया प्रार्थिताः, हे राजन्, ते कुशलसम्पन्नाः सदा तत्र स्थास्यन्ति इति शंकरः उक्त्वा दृष्टिपथात् अन्तर्धानम् अगच्छत्। स राजा कुशस्थलीम् आगत्य सागरेषु दृष्टिं न्यवेशयत्। स च मनसा सर्वलक्षणैः युक्तं पुत्रं कामयामास। तत्रैव राजमण्डलस्य समीपे यावत्कालं तिष्ठेत् इति निश्चितम्। "तव पुत्रः सर्वमङ्गललक्षणसम्पन्न एव भविष्यति," इति पुनः प्रतिज्ञा जाताऽभूत्। "अस्यां पुण्यभूमौ वयं समेति कुशलपूर्वकं स्थास्यामः," इति वचनं च श्रावयामास। "एतेषु तीर्थयात्रां कृत्वा फलं पुण्यं शृणु," इति श्रुत्वा, तत्र पितृभक्तः श्रद्धया पिण्डदानं कुर्यात्। ततः वेदविद्यायाम् अभिज्ञाय ब्राह्मणाय मण्डकान् दद्यात्। सुवर्णं च वेदपारगिणे ब्राह्मणाय दातव्यम्। यथाशक्ति फलं च द्रव्यं च अर्घ्यरूपेण सम्यग् दद्यात्। तत्र ताम्रपात्रेण क्षीरं दातव्यम्। तथैव इक्ष्वाब्धौ उत्तमगुडं ब्राह्मणाय दद्यात्। एवमाचरन् शुभलाभं सुतसम्पत्तिं च लभते। मृत्युपरान्तं चतुर्दशेन्द्रकालपर्यन्तं स्वर्गं प्राप्नोति। एवं लीलया देवेन परमतीर्थं निर्मितम्। तत्र देवराजेन कपालमज्जनार्थं यत् जलं उपयुज्य निष्कासितम्, तत् पवित्रं तीर्थरूपेण प्रवहति। अत्र सूर्यस्य अष्टम्यां सर्वदिक्-विदिक्-स्नानं कृत्वा, नवपिञ्जलैः सह पिण्डदानं कुर्यात्। अत्रैव लोकेऽमुष्मिन्लोके च सर्वगुणसम्पन्नं फलम् अवाप्नोति। यः पुरुषः एतां महतीं माहात्म्यकथां पठति, स सर्वसिद्धिं प्राप्नोति। तदा कश्चित् भक्तः सूर्यदेवं स्तुत्वा तुष्टाव। तस्मिन्नेव क्षणे दिनपतिः तुष्टः सन् शंकरमुपेत्य उवाच—"वरं वृणुष्व भगवन्, अहं वरदः अस्मि, ते इच्छितं वरं दास्यामि," इति। शंकरः उवाच—"मम अंशः अत्रैव सर्वभूतहितार्थं स्थित्वा भवतु," इति। ततः शंकराद् देवदेवतायाः तेजस्विनः शंकरादित्याख्यं रूपं समुत्पन्नम्, यः लोकान् अनुग्रहं करोति। धन्यं तद् स्थानं यत्र त्रिपुरान्तकः तिष्ठति। तदा ब्रह्मादयः सर्वे देवाः तुष्टाः अभवन्। ते च देवाः साक्षात् रूपाणि धारयित्वा शोभायमानाः तत्रावतारयन्। ये जनाः शंकरादित्यदर्शनं कुर्वन्ति, तेषां जरामरणशोकादयः कदापि न सन्ति। न च व्याधयः, न क्लेशः, न दरिद्रता, न बन्धुवियोगः, अत्र किञ्चन सञ्जायते। एवं प्राचीनकाले त्रिशूलीश्वरः स्वयं एतद् आख्यातवान्। हे मुनिश्रेष्ठ, तस्यैव नाम्ना परमतीर्थं संस्थापितम्। कदाचित् व्यासः अपि तत्र कपालपात्रं प्रक्षालयितुम् आगतः।