सुद्युम्नस्य दर्शनमात्रेण पुरुषः पुत्रैः समन्वितो भवति। चत्वारः समुद्राः सन्ति—लवणः, क्षीरः, दधिः, मधुरः च। तान् सुद्युम्नेन स्थापितान् के, मुनिश्रेष्ठ, इति प्रश्नः कृतः। जम्बूद्वीपः शोभनः शतसहस्रयोजनपरिमाणः विस्तृतः अस्ति। शाकद्वीपे क्षीरसमुद्रः द्विशतसहस्रयोजने, शाल्मलीद्वीपे इक्षुसमुद्रः अष्टशतसहस्रयोजने स्थापितः। पृथिव्याः मण्डले एते चत्वारः समुद्राः वर्णिताः सन्ति। सुद्युम्नस्य पत्नी सुदर्शना नाम्ना, उत्तमवपुषा, प्रसिद्धा आसीत्। सा दाल्भ्यमुनिं दृष्ट्वा पुत्रकामना प्रश्नं कृतवती—कथं सर्वलक्षणसम्पन्नं पुत्रं लप्स्ये? ब्रह्मा, स्वयम्भूः, लोकसृजः, तस्य उपायं उक्तवान्। यदा राज्ञः तेषु समुद्रेषु स्नानं कुर्वन्ति, तदा तव पुत्रः जायते। दाल्भ्यस्य वाक्येन च अद्भुतकथया, सुद्युम्नः गन्धमादनं गत्वा शंकरं तुष्टाव। शंकरः अवन्तिं गन्तव्यम् इति उक्तवान्—तत्र त्वं दिव्यं पुत्रं लप्स्यसि। मेरुसदृशे भूमौ शंकरस्य समीपे, येषां त्वया याचितं, ते कौशलयुक्ताः सदा तत्र स्थास्यन्ति। एवं उक्त्वा महादेवः दृष्टेः अन्तर्धानम् अगच्छत्। सुद्युम्नः कुशस्थलीं आगत्य समुद्रान् ददर्श। सः मनसा सर्वलक्षणसम्पन्नं पुत्रं कामयामास—राजकीयप्रदेशे तावत् कालं स्थातव्यम्। तव पुत्रः सर्वमङ्गललक्षणैः युक्तः भविष्यति। अस्मिन शुभे भूमौ, राजन्, वयम् कौशलपूर्वकं सह स्थितुं शक्ष्यामः। तेषु तीर्थेषु यः यात्रां करोति, तस्य पुण्यफलम् शृणु। तदनन्तरं, व्यास, पितृभक्तः श्रद्धया अन्नं समर्पयेत्। ततः वेदविद्यायुक्ताय ब्राह्मणाय मण्डकान् दद्यात्। सुवर्णं अपि वेदपारग ब्राह्मणाय दातव्यम्। यथायोग्यं दानफलैः फलेन च अर्घ्यं सम्यक् समर्पयेत्। तत्र ताम्रपात्रे क्षीरं दातव्यम्। एवं, इक्ष्वाब्धौ, उत्तमगुडं ब्राह्मणाय दद्यात्। सः शुभलाभं रम्यपुत्रान् च प्राप्नोति। मृत्युपर्यन्तं चतुर्दशेन्द्रकालपर्यन्तं स्वर्गं प्राप्नोति। परमं तीर्थं लीलया देवेन निर्मितम्। देवेशस्य कपालमर्जनार्थं जलं निष्क्रान्तम्। अष्टमी तिथौ सूर्ये, सर्वदिग्व्याप्तस्नानं कृत्वा, व्यास, यथायोग्यं नैवेद्यं नवपुष्पैः सह दद्यात्। इह लोकः परलोकः च सर्वगुणसम्पन्नः। य एवमेतत् महद्गौरवं पठन्ति, ते पुरुषाः पुण्यलभ्याः। सः एकचित्तः देवदेवं सूर्यं स्तुतवान्। दिवाकरः तुष्टः सञ्जातः, शंकरं प्रति उवाच। सूर्यः उक्तवान्—'वरं वृणु, भूतनाथ; अहं वरदः, तं ते दास्यामि।' शंकरः उक्तवान्—'सर्वभूतहिताय तव अंशः अत्र स्थातुं अर्हति।' ततः शंकरात्, देवदेवात्, महातेजसः...