ये केचित् तत्र प्राणान् परित्यजन्ति, ते रुद्रस्य लोकं यान्ति। ये च रुद्रसरोवरस्य स्नानं कुर्वन्ति, वा तस्य जलं पिबन्ति, तेषां फलमपि महान्। अतः स्वर्गस्थाः देवाः सदा तस्य सरः स्पृशितुम् इच्छन्ति। तदिदं पुण्यं दिव्यं धर्मनाशनं महाकपालं देवासुरैः पूज्यमानं। तपसे सम्यग् अनुष्ठितैः सिद्धगणैः सूर्यबिम्बवत् स्तूयते। तत्रैव महेशस्य स्वयम्भूः कुटुम्बिकेश्वरः प्रसिद्धः। यत्र सर्वपापेभ्यः, सप्तजन्मकृतात् अपि, विमुक्तिः लभ्यते। सर्वलोकात् परं गत्वा, शिवलोकं प्राप्नोति। तस्य तटे यः दानं ददाति, स परां गतिं प्राप्नोति। केवलं एकेन उपवासेन अश्वमेधस्य फलम् आप्नोति। यः च महेशाय वस्त्रं बध्नाति, स पापरहितः स्वर्गं याति। कपूर-कुङ्कुम-गन्ध-चन्दनादीनि समर्पयेत्। स्वस्वरूपमपि, ब्राह्मणं च भार्यया सह भोजयेत्, हे द्विजश्रेष्ठ। एवं स्कन्दमहापुराणेऽस्मिन्पञ्चमेऽवन्त्यां खण्डे कुटुम्बिकेश्वरमाहात्म्यवर्णनं दशमोऽध्यायः समाप्तः। अथ विद्यातीरथमाहात्म्यं प्रवक्ष्यामि। कृपया मे ब्रूहि, ब्रह्मन्, श्रोतुमिच्छाम्यहम्। तत्र कश्चन विद्यासाधकः पारिजातमालां सुस्निग्धां निर्माय वासवस्य निकेतनं ययौ। तत्र तां मालां तस्मै दत्वा, सा मेनका तया मालया विभूषिता, नृत्यन्ती सभायाम् स्तूयमाना मोहिताभवत्। तदा शक्रः कोपसमन्वितः तं विद्यातरं शप्तवान्। "मम शापात् त्वं विद्यातरभावं त्यक्त्वा, एतदवस्थां प्राप्तः।" इत्युक्त्वा, स विद्यातरः शक्रं प्रार्थयामास—"भगवन्, अज्ञानात् मया अपराधः कृतः।" तदा शक्रः तमुवाच—"तस्मिन्निवासस्योत्तरेण श्रेष्ठं तीर्थमस्ति। तत्र भक्त्या स्नानं कृत्वा विद्यातराधिपत्यं प्राप्स्यसि।" इति शक्रवचनात्, स अवन्त्यादेशं प्राप्तः, तस्य तीर्थस्य प्रभावात् स्वं पदं पुनः प्राप्तवान्। यः तत्र पुष्पचन्दनाभ्यङ्गं ददाति— तत्रैव सतीर्थं सर्वकामप्रदं प्रसिद्धम्। यः तत्र स्नानं करोति, स शतगवां पुण्यं लभते। तत्र मसूरान् मापयित्वा पेषयेत्। ये जनाः भक्त्या शीतलां पश्यन्ति, सा दुःखनाशिनी। तेषां रोगभयं नास्ति, न च ग्रहपीडाभिः बाधा। एवं द्वादशोऽध्यायः शीतलामाहात्म्यवर्णनं समाप्तम्। तत्रैव श्राद्धं भक्त्या पितृणां कृते कार्यम्। हे व्यास, तत्र यः नरः तदाचरति, स स्वपितॄन् स्वयम् आत्मानं च उद्धरति। भैरवस्य पुरतः पूर्वदिशि देवी अम्बिका तिष्ठति। तत्र महा-नवम्यां पात्रं समर्प्य, भक्त्या तां देवीं सम्पूज्य, सर्वसिद्धिं प्राप्नोति। तत्र स्नात्वा, भक्त्या महेश्वरं सम्पूज्य, महत् पुण्यमवाप्नोति। एवं त्रयोदशोऽध्यायः स्वर्गद्वारमाहात्म्यवर्णनं समाप्तम्।